De laatste tijd is onze 9-jarige zoon wat humeuriger dan normaal. Het is niets voor hem om te klagen dat hij zich verveelt of geen zin heeft in gewone dingen zoals klusjes en schoolwerk. Toch hadden mijn vrouw en ik onafhankelijk van elkaar gemerkt dat er iets was veranderd.
Een tijdje schreven we het toe aan het feit dat hij ouder wordt en nieuwe emoties ervaart. Hij kon zelf namelijk niet goed uitleggen wat er precies aan de hand was. Totdat mijn vrouw opmerkte dat hij meer tijd dan voorheen aan videogames besteedde.
Ik ging bij hem zitten en vertelde hem dat sommige dingen, zoals videogames, zó leuk kunnen zijn dat de gewone dingen in het leven ineens saai gaan aanvoelen. En omdat bijna niemand ervan houdt zich te vervelen, gaan we ons daardoor anders gedragen en voelen we ons minder gelukkig.
Op dat moment nam het gesprek een onverwachte wending.
Hij begreep het meteen en gaf toe dat dit weleens het probleem zou kunnen zijn. Hij vertelde dat hij dol is op videogames, maar er een hekel aan heeft om te moeten stoppen. Daarna blijft hij er maar aan denken wanneer hij weer mag spelen. Samen bedachten we dat hij vrijwillig een tijdje zou stoppen om te kijken hoe hij zich zou voelen, gewoon als een experiment.
Tot mijn verrassing én plezier vertelde hij me een paar dagen later uit zichzelf dat hij zich al gelukkiger voelde. Vandaag zag ik hem met zijn LEGO spelen, iets wat hij al een tijdje niet meer had gedaan. Het was mooi om te zien dat hij weer plezier beleefde aan andere, eenvoudige dingen — genoegens die gemakkelijk worden overschaduwd door de veel makkelijkere, onmiddellijke prikkels.
De genoegens die nooit genoeg zijn
Ooit hoorde ik iemand zeggen dat er twee soorten genoegens zijn: genoegens die je onmiddellijk ervaart, zoals een hap chocoladetaart, en genoegens die het bijproduct zijn van iets anders, zoals de voldoening die je voelt nadat je hard hebt gewerkt.
Mijn theorie is dat onze genoegens gedurende het grootste deel van de geschiedenis tot de tweede categorie behoorden. We moesten ervoor werken. Er was inspanning nodig om het plezier te bereiken, en daardoor zat er automatisch een natuurlijke grens aan hoeveel we ervan konden krijgen.
Deze vorm van plezier heeft bovendien een andere kwaliteit. Het is niet zo intens als de plotselinge kick van een hap taart. Het bouwt zich langzamer op en houdt langer aan. Het geeft een gevoel van voldoening, waardoor je vanzelf minder behoefte hebt aan méér.
In onze moderne wereld is de eerste soort plezier makkelijker verkrijgbaar dan ooit. Door onze welvaart en het gemak van het dagelijks leven is het tegenwoordig heel makkelijk om op elk gewenst moment een dosis onmiddellijke bevrediging te krijgen. De meeste mensen zijn daar mentaal en emotioneel niet goed op ingesteld. Het is een beetje alsof we voortdurend te veel eten: uiteindelijk raken we uit balans.
Dat eerste soort plezier — onmiddellijke bevrediging — wordt zo gemakkelijk overmatig geconsumeerd omdat het voor een groot deel een vorm van geluk is die is losgeraakt van de context waarin het oorspronkelijk ontstond. We nemen het in zulke onnatuurlijke hoeveelheden tot ons dat het onmogelijk nog goed voor ons kan zijn.
3 manieren om los te komen van onmiddellijke genoegens
Hoeveel ik ook over het verleden schrijf, ik houd ervan om in deze moderne tijd te leven. Ik wil de lessen uit het verleden onthouden, zodat ik juist in de wereld van vandaag goed kan leven. Veel mensen zouden er baat bij hebben om zich te verzetten tegen een overdaad aan makkelijk en onmiddellijk plezier, en het plezier weer meer te laten voortkomen uit een leven dat op een natuurlijke manier wordt geleefd.
Hier zijn een paar ideeën:
1. Kies bewust voor onmiddellijke genoegens
Als je jezelf af en toe wilt trakteren op het enorme aanbod aan makkelijke genoegens dat het leven tegenwoordig biedt, en dat mag natuurlijk, doe het dan bewust.
Zorg er alleen voor dat je zulke genoegens niet als vanzelfsprekend onderdeel van iedere dag gaat zien. En gebruik ze niet om moeilijke emoties te ontlopen.
2. Laat je niet steeds afleiden van het moment
Een van de grote nadelen van technologie is hoe gemakkelijk het is geworden om aan iedere emotionele moeilijkheid te ontsnappen. In plaats van iets te voelen en ermee om te gaan, kunnen we onszelf met één druk op de knop afleiden.
Ik denk dat dit onze ontwikkeling belemmert en ervoor zorgt dat we afhankelijk worden van onmiddellijke genoegens om ons beter te voelen.
Probeer in plaats daarvan aanwezig te blijven bij wat je voelt. Laat de emotie er zijn en ervaar haar helemaal, totdat de golf vanzelf weer wegebt.
3. Daag jezelf uit
Succes moet je verdienen door echte inspanning en door moeilijkheden te overwinnen. Je zult je geweldig voelen wanneer je iets onder ogen ziet dat moeilijk of ongemakkelijk voelt — en het toch doet.
In tegenstelling tot kinderen zijn de meeste volwassenen wel vertrouwd met deze ideeën. We begrijpen dat te veel van iets goeds uiteindelijk slecht kan worden, of op zijn minst minder goed voor ons is.
Toch denk ik dat veel mensen gemakzuchtig zijn geworden en genoegen nemen met een comfortabel, verdoofd soort bestaan. Ze kunnen zich niet meer voorstellen welke grotere en diepere vormen van plezier aan de andere kant van hard werken, discipline, toewijding en opoffering liggen, zelfs als ze dat zouden willen.
Net als mijn zoon zou je daarom eens een klein experiment met jezelf kunnen doen.
Origineel gepubliceerd door The Epoch Times (25 september 2026): How Instant Gratification Drowns Out Life’s Simple Pleasures
