Commentaar
China huilt en kreunt, maar de wereld slaapt.
Of beter gezegd: een groot deel van de wereld slaapt, dromend dat de vruchten van de handel met China de wereldeconomie blijven stimuleren. Die droom is in werkelijkheid al voorbij.
De munt van de Volksrepubliek China (VRC) verzwakt samen met de economie, terwijl de verschillende facties binnen de communistische macht met getrokken messen tegenover elkaar staan in de schaduwrijke gangen van Zhongnanhai, het hoofdkwartier van de Chinese Communistische Partij (CCP).
“Zie je wel”, zeggen de dromers in het buitenland, “Xi Jinping leeft nog steeds; zijn titels, macht en eer zijn intact. We zien geen verandering; we zien niets voorbij de Potemkin-muren van de Grote Hal van het Volk. De hoop, en de dreiging, van de VRC blijven zoals ze waren: de vierde plenaire zitting van het 20e partijcongres, gehouden van 20 tot en met 23 oktober 2025, bevestigde dat alles gewoon doorgaat.”
Maar dat is niet zo.
Wat het vierde plenum blootlegde, was dat de drie grote rivaliserende groepen binnen de CCP — de factie van Xi Jinping, de militaire factie, en de hervormers en oude garde — het er allemaal over eens waren dat de machtsoverdracht enkel rustig kon verlopen indien de continuïteit van de partij zichtbaar gewaarborgd bleef. Zoniet zou de partij samen met haar leider kunnen imploderen. De enige overkoepelende prioriteit die hen bond, was dat ze niet de indruk mochten wekken in een overlevingsstrijd verwikkeld te zijn: de scheuren, eenmaal zichtbaar, zouden het teken zijn van de ineenstorting van het hele bouwwerk.
Het had Xi kunnen zijn — en niet de Amerikaanse grondlegger Benjamin Franklin — die bij de ondertekening van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring in 1776 zei: “We moeten allemaal samenwerken, anders zal ieder van ons ongetwijfeld apart worden opgehangen.” (“We must all hang together, or most assuredly we will all hang separately.”)
En dan is er nog de vierde grote bron van macht, die zich tegen alle partijspelers keert: het publiek, dat nu beroofd is van economische hoop en sociaal zelfvertrouwen. Het is de bevolking van het Chinese vasteland die nu het tempo van verandering bepaalt.
De werkelijkheid achter deze schijnbare stilstand is veel dynamischer dan het rustige beeld waar de buitenwereld toe is verleid. Xi heeft, hoewel hij zijn hoogste titel en die van “voorzitter” van de Centrale Militaire Commissie (CMC) en “president” van de VRC behoudt, feitelijk zijn macht verloren. Zijn pogingen om zich te beschermen zijn gedwarsboomd, waaronder de ontmanteling van zijn zogenoemde geheime leger, dat buiten de commandostructuur van het Volksbevrijdingsleger (PLA) om was opgericht, Xi’s ultieme verdedigingslinie.
Dit geheime leger — een onafhankelijke militaire eenheid in Langfang, in de provincie Hebei (dicht bij Peking), losstaand van China’s bestaande theatercommando’s, regionale troepen en de formele PLA-hiërarchie — was opgericht door twee loyale vertrouwelingen van Xi, generaal He Weidong en admiraal Miao Hua (beiden vicevoorzitters van de CMC dankzij Xi). Maar zij werden begin 2025 in feite geïsoleerd en uit hun functie verwijderd door een andere CMC-vicevoorzitter, generaal Zhang Youxia. En Zhang — inmiddels de meest senior vicevoorzitter van de CMC — was al vroeg in 2025 uitgegroeid tot de standaard- of feitelijke opperbevelhebber van de PLA.
Samen met He en Miao (directeur van het Politieke Werkdepartement van de Centrale Militaire Commissie) van oktober 2017 tot juni 2025, werden minstens 3.000 extra PLA-officieren verwijderd, van wie het lot onbekend is. Er is geen bericht over het personeel onder deze officieren. Vermoedelijk ging het om de troepen van Xi’s geheime leger of een divisiegroot “persoonlijk garde”-korps. Op basis van de gemiddelde verhouding tussen officieren en manschappen binnen de PLA zou dit betekenen dat de geheime eenheid uit minstens 12.000 militairen bestond, als althans iedereen die verwijderd werd deel uitmaakte van Xi’s privémacht.
Het moet worden aangenomen dat het team rond Xi ook reguliere PLA-eenheden had geïdentificeerd die in hun kamp hadden kunnen worden getrokken als het tot een confrontatie was gekomen.
Als gevolg van Zhangs optreden heeft Xi de controle over het PLA en over zijn privé-militaire macht verloren — de eenheid die uitsluitend aan hem verantwoording aflegde, buiten de lijnen van autoriteit van de partij en het PLA om.
De voormalige CCP-leider Mao Zedong zei ooit dat macht voortkomt uit de loop van een geweer, en de nieuwe realiteit is dat het geweer nu stevig in Zhangs handen ligt. Zhang werkt ogenschijnlijk samen met de “hervormers” en de oude garde binnen de CCP om Xi uit de macht te zetten. Maar de schijn van de wankele “legitimiteit” van de CCP en haar vermeende “recht” om het gehele Chinese vasteland te controleren, houdt alle partijen in angst dat elke scheur in de façade zou kunnen leiden tot het instorten van 76 jaar aan schijnbare rechtsorde en legitimiteit.
Wanneer zal dit bevroren beeld plotseling uiteenspatten?
Het valt aan te nemen dat dat proces al is begonnen.
In tal van steden stromen de menigten de straat op, op een manier die wordt omschreven als “pre-revolutionair”. Dat zet de partijfacties onder grote druk. Het laatste economische ruilmiddel dat de partij tegenover het Westen — en vooral de Verenigde Staten — had, was haar vermeende controle over de aanvoer van zeldzame aardmetalen. Deze zeldzame aardmetalen zijn essentieel voor de productie van elektrische voertuigen, belangrijke defensiesystemen (zoals het F-35-gevechtsvliegtuig), en meer.
De Amerikaanse president Donald Trump stemde tijdens de vierde plenaire vergadering plotseling in met een topontmoeting met de Australische premier Anthony Albanese, tot dan toe een favoriete klant van de CCP. Tijdens deze ontmoeting sloten de Verenigde Staten en Australië een leveringsovereenkomst voor Australische zeldzame aardmetalen aan de Verenigde Staten. Vervolgens wist Trump op de top van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties in Kuala Lumpur, Maleisië, akkoorden te sluiten met landen die zeldzame aardmetalen leveren en verwerken (Maleisië, Thailand en Cambodja) over toekomstige leveringen.
Later, in Tokio, bereikten Trump en premier Sanae Takaichi een akkoord om zeldzame aardmetalen te verwerken, en daarna stemde ook Zuid-Korea, tijdens de top van de Asia-Pacific Economic Cooperation in Zuid-Korea, ermee in om zulke capaciteiten te leveren aan de Verenigde Staten. Het onderwerp kwam eveneens ter sprake in een overeenkomst die Trump op 6 november in het Witte Huis sloot met de Tadzjiekse president Emomali Rahmon. En Tadzjikistan ligt pal in de achtertuin van Rusland en China.
De hefboom van de CCP werd daarmee vernietigd, en zeldzame aardmetalen worden inmiddels al geleverd vanuit verwerkende landen zoals Maleisië. Zeldzame aardmetalen zijn niet meer zo zeldzaam.
Bovendien wees wetenschapper David Archibald in een rapport van 10 november, treffend getiteld “Rare Earths” in het online tijdschrift The Wentworth Report, erop: “Een positief teken is dat China nu 40 procent van de grondstof voor zijn productie van zware zeldzame aardmetalen (zoals terbium en dysprosium) importeert uit Myanmar. Dit duidt er waarschijnlijk op dat de Chinese voorraad van dit type erts uitgeput raakt.”
Het enige strategische onderhandelingsmiddel dat de CCP dan nog over had, was bluf: de “wolf warrior”-diplomatie. Maar wie bediende de hefboom — of de hefbomen — om dit in gang te zetten?
Het leek duidelijk dat een deel van Xi’s resterende invloed zich nog bij de media bevond en mogelijk zelfs bij het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken. Alle CCP-concurrenten lijken erop gebrand om te laten zien dat de militaire macht van de VRC intact en in harmonie was — wat duidelijk allang niet meer het geval is — zodat de bluf toch gewicht zou krijgen.
De meest prikkelende afleiding kwam van de Chinese consul-generaal in Osaka, Japan, Xue Jian, die op 8 november zei dat Takaichi’s hoofd moest worden afgehakt. Hoewel de beledigende opmerking op sociale media snel werd verwijderd, boden noch Xue, noch het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken excuses aan; in plaats daarvan verdubbelden ze hun beledigingen richting Takaichi. Dit was grotendeels een reactie op de uitspraak van de premier dat een crisis (veroorzaakt door het Chinese regime) rond Taiwan een bedreiging voor de Japanse veiligheid zou vormen.
In wezen veroorzaakte de woordenwisseling een stortvloed aan commentaren over het feit dat dit mogelijks tot een Chinees-Japanse oorlog zou kunnen leiden, wat gezien de gebrekkige paraatheid van het Chinese leger onwaarschijnlijk is. En mocht het toch gebeuren, dan zou dit kunnen uitdraaien in een grote vernedering voor de CCP en Xi, maar het zou de partij ook in staat stellen om een omvangrijke noodtoestand af te kondigen om de bevolking van het vasteland volledig te onderdrukken.
De anti-climactische ingebruikname van het nieuwste vliegdekschip van de PLA Navy, de Fujian, op 5 november in Sanya, op het eiland Hainan, werd zo gebagatelliseerd door de Chinese staatsmedia — en door de matige ingebruiknameceremonie — dat het de berichten bevestigde dat de Fujian niet grondig was getest. Ook was het niet zo capabel als was voorgesteld, en was in wezen een pro forma ingebruikname van een schip dat nog lang niet klaar was voor een echt gevecht.
Xi was aanwezig bij de ceremonie om de vlag voor de inbedrijfstelling van het schip te overhandigen, maar bleef aan wal. Hij werd geflankeerd door zijn schijnbaar laatste loyalist, Cai Qi, die geen toespraak hield voor het opvallend kleine aantal toeschouwers.
Elk element van rijkdom en functie lijkt nu ontnomen aan of glipt verder weg van het Chinese regime, maar de schijn van normaliteit is het enige dat de CCP voor de buitenwereld heeft weten te handhaven.
Was het Japan, dan zou men het zien als een soort ondoorzichtig Kabuki-theater, met een lege wereld erachter verborgen. In werkelijkheid is de enorme desintegratie van de VRC een directe weerspiegeling van de ineenstorting van de Sovjetunie begin jaren negentig, alleen met grotere gevolgen voor de Chinese bevolking en de wereldbevolking.
De in dit artikel geuite opvattingen zijn die van de auteur en weerspiegelen niet noodzakelijkerwijs de mening van The Epoch Times.
Gepubliceerd door The Epoch Times (16 november 2025): China Is Now in Suspended Animation
