20 augustus 2026
De Chinese premier Li Qiang (linksonder) loopt naar het podium terwijl de Chinese leider Xi Jinping (midden) en andere hoge functionarissen toekijken, voorafgaand aan zijn toespraak tijdens de openingszitting van het Chinese rubberstempelparlement, het Nationale Volkscongres, in de Grote Hal van het Volk in Peking op 5 maart 2025. Kevin Frayer/Getty Images

Het Chinese systeem van zelfbestuur is er enkel voor de CCP

Commentaar

Het ontcijferen van de periodieke publieke uitspraken van de Chinese leider Xi Jinping zou een voltijdse bezigheid kunnen zijn. Sommige van zijn beweringen en oproepen zijn raadselachtig, zeker gezien hun afwijking van eenvoudig verifieerbare feiten. Neem bijvoorbeeld zijn uitspraak van vorige maand dat leden van de Chinese Communistische Partij (CCP) “de volledige, strikte zelfdiscipline van de Partij moeten bevorderen door goed gedrag te cultiveren”.

Wat bedoelt hij daarmee, en wat is de werkelijkheid? Laten we de kwestie onder de loep nemen.

Goed gedrag en partijbestuur bevorderen

Xi deed zijn opmerkingen tijdens een “sessie groepsstudie” van het Politbureau van het Centraal Comité van de CCP.

Was er sprake van enig protest, of beter gezegd: was er een CCP-functionaris aanwezig die zo roekeloos was zijn carrière (of gezondheid) op het spel te zetten door de uitspraken van “Xí Dàda” (习近平) in twijfel te trekken? Natuurlijk niet, want zulke woorden versterken de oneindige zoektocht van de CCP naar politieke en morele legitimiteit en totale controle over elk aspect van de Chinese samenleving—in dit geval door interne partijdiscipline (via training en indoctrinatie), ideologische zuiverheid (uitsluitend gedefinieerd door het Centrale Comité) en bestuurlijke effectiviteit (met het uitroeien van wijdverbreide corruptie) te benadrukken.

In de afgelopen tien jaar heeft Xi met regelmaat zijn langetermijnplan naar voren geschoven: een “systemisch project” dat ideologische discipline moet afdwingen volgens de leer van Mao Zedong en hemzelf (Xi Jinping-denken), “correct” ethisch gedrag moet inprenten (zoals gedefinieerd door Xi en de Partij), en anticorruptiemaatregelen moet uitvoeren om uitingen van hedonisme, extravagantie en andere menselijke zwakheden bij partijleden te bestrijden die het imago van de CCP schaden. Xi presenteert dit project als een morele en praktische noodzaak om nationale verjonging (“Chinese Droom”—中国梦) en sociale harmonie te bereiken.

De Chinese Droom is een nationalistisch voorstel dat erop gericht is China terug te brengen naar zijn “historische rol” als leidende wereldmacht—economisch, militair en cultureel—en tegelijkertijd de autoriteit en prestige van de CCP te versterken en vermeende historische grieven tegen China (vooral van Japan en de Verenigde Staten) uit te wissen.

De Droom vormt de basis van al Xi’s strategische initiatieven, van het Belt and Road Initiative tot het Global Security Initiative en het Global Civilization Initiative (en andere soortgelijke plannen). Al deze projecten zijn erop gericht de door de VS geleide internationale orde na de Tweede Wereldoorlog te vervangen door een Chinese nieuwe wereldorde, gebaseerd op socialistische principes die zich onderwerpen aan Peking.

Het andere belangrijke element van de Droom is uitgesproken nationalistisch en heeft als doel het nationale zelfvertrouwen te versterken, westerse culturele invloeden te weerstaan en een zelfbewuste, eensgezinde nationale identiteit onder leiding van de CCP te vestigen.

Sociale harmonie en goed gedrag

Sociale harmonie betekent in het jargon van de CCP het bereiken van een toestand van maatschappelijke stabiliteit, eenheid, ideologische eensgezindheid en evenwichtige maatschappelijke en economische ontwikkeling onder het bewind van de Partij—met gelukkige burgers zonder protest, én met de middelen en politieke wil om de socialistische visie van de CCP voor China af te dwingen. Om die sociale harmonie te bereiken, grijpt Xi geregeld terug op slogans die aanslaan bij de gemiddelde Chinees, zoals pleidooien voor gemeenschappelijke welvaart (共同富裕), het verkleinen van ongelijkheid en het uitbannen van corruptie—zowel bij partijleden als bij niet-communisten.

De definitie van goed gedrag volgens de CCP is een mengeling van confucianisme en socialistische ideologie, waarin loyaliteit aan de idealen van de Partij centraal staat, evenals discipline en plichtsbesef tegenover de staat. Alles wat partijleden doen moet in overeenstemming zijn met de principes van de CCP, zoals zogenoemde welvaart, democratie, beschaving en harmonie.

Goed gedrag met Chinese kenmerken betekent handelen voor het collectieve belang, zoals gedefinieerd door staat en Partij, met nadruk op loyaliteit aan de Partij, nationale eenheid en sociale stabiliteit. Het houdt ook in dat alle staatsbeleid gesteund moet worden (hoe tegenstrijdig of schadelijk het ook is), en dat elke vorm van kritiek of verzet tegen de communistische autoriteiten vermeden of onderdrukt moet worden.

Terwijl de CCP zich richt op het collectieve belang, leggen traditionele westerse opvattingen over goed gedrag de nadruk op individuele rechten, persoonlijke integriteit en universele ethiek. Deze worden in communistisch China vrijwel volledig genegeerd, waar individuen de staat dienen—en niet andersom.

Westerse opvattingen over goed gedrag zijn voortgekomen uit eeuwen van filosofische ontwikkeling, beïnvloed door religie, oorlog, recht en individuele gewetensvorming. In China daarentegen wordt goed gedrag uitsluitend bepaald door de willekeur van de CCP en afgedwongen door de macht van de staat, via strikte sociale controle, massasurveillance, publieke vernedering, voorspellende politietechnieken, beheer via fijnmazige wijkstructuren (“15-minutenstadszones”) en andere Orwelliaanse concepten.

En hoe zit het met zelfbestuur?

Zelfbestuur in China verschilt sterk van de westerse interpretatie. Wat Xi bedoelt met “het verbeteren van het zelfbestuur van de Partij” draait om interne maatregelen om de autoriteit en morele legitimiteit van de CCP (en Xi zelf) te behouden. Al het andere komt pas op de tweede plaats. Het heeft in ieder geval niets te maken met westerse begrippen als individuele autonomie of decentrale macht.

De Chinese variant wordt uitgevoerd via top-down controle door de Partij, waarbij zelfbestuur plaatsvindt binnen door de Partij goedgekeurde kaders, zoals dorpsverkiezingen of lokale consultaties die zorgvuldig worden geregisseerd door partijfunctionarissen. Dit betekent dat de 7 procent van de Chinese bevolking die partijlid is, een vorm van zelfbestuur met Chinese kenmerken uitoefent namens de gehele bevolking.

Hoewel de CCP het bestaan van acht minderheidspartijen (officieel “democratische partijen” genoemd) toestaat om een schijn van democratie met Chinese kenmerken te creëren, staan deze volledig onder leiding van de CCP via de Chinese Volkspolitieke Raadgevende Conferentie en hebben zij vrijwel geen enkele invloed op het interne zelfbestuur van de Partij waarover Xi hoogdravend spreekt. Deze minderheidspartijen maken deel uit van het beruchte Verenigde Front; hun leiderschap wordt benoemd door het United Front Work Department van de CCP en ze zijn verplicht de leidende rol en het beleid van de Partij te steunen, zowel in lokale besturen als in het Nationale Volkscongres—het stempelparlement van China.

De minderheidspartijen vertegenwoordigen zelf slechts een fractie van de Chinese bevolking; de grootste, de China Democratic League, telde in 2023 bijna 357.000 leden. Het toneelstukje dat deze zogenoemde democratische partijen opvoeren, terwijl ze volledig doordrongen en gecontroleerd worden door de CCP, is dan ook dubbel ironisch.

Slotgedachten

De werkelijkheid van de autoritaire controle door de CCP ondermijnt de hoogdravende uitspraken van Xi Jinping en zijn volgelingen over “zelfbestuur”. De 7 procent van de Chinezen die lid zijn van de CCP zijn de enigen die een verwrongen vorm van zelfbestuur kunnen uitoefenen; de rest van de bevolking is toeschouwer en slachtoffer van partijbeleid dat uitsluitend bedoeld is om de macht van de CCP tot in de eeuwigheid te bestendigen. Het collectieve belang waarover de communisten preken, komt in de praktijk neer op het collectieve belang van de Partij, niet dat van het Chinese volk als geheel.

De enige manier waarop het Chinese volk werkelijk beschaafde vormen van zelfbestuur kan uitoefenen—die individuele rechten, persoonlijke integriteit en universele ethiek beschermen—is dat de Chinese Communistische Partij in de vuilnisbak van de geschiedenis wordt geveegd. Hoe eerder dat gebeurt, hoe beter—voor de Chinezen én voor de wereld.

De in dit artikel geuite opvattingen zijn die van de auteur en weerspiegelen niet noodzakelijkerwijs de standpunten van The Epoch Times.

Gepubliceerd door The Epoch Times (12 augustus 2025): China’s Self-Governance System Only Serves the CCP