20 augustus 2026
Illustratie door The Epoch Times, Getty Images

Hoe vergiffenis de geestelijke en lichamelijke gezondheid verbetert

Van ground zero op 9/11, naar innerlijke vrede: De reis van een man laat zien hoe vergiffenis lichaam, geest en ziel geneest.

Dit is deel 3 in “Deugdzame Geneeskunde

Welke geneeskunde is veilig, effectief, gratis en vereist slechts een subtiele verschuiving in perspectief? We nodigen je uit om de verwaarloosde link tussen deugd en gezondheid te verkennen – ‘Deugdzame Geneeskunde’.

Lyndon Harris kreeg zijn droombaan in april 2001, toen hij werd benoemd tot priester van St. Paul’s Chapel, een episcopale kerk in Wall Street in New York City. Maar maanden later zouden tragische gebeurtenissen de loop van zijn leven voorgoed veranderen.

Harris verloor zijn huis, zijn vrouw en zelfs zijn gezondheid – hij begon te lijden aan posttraumatische stressstoornis, depressie en longschade.

Hij had het volste recht om de wereld te verafschuwen en dat deed hij ook. Wat hem redde was iets onverwachts – de kracht van vergiffenis.

Van held tot slachtoffer

Op slechts drie blokken van het World Trade Center was de kerk van Harris getuige van de tragedie van 9/11. De verwoesting speelde zich af voor zijn ogen, toen de torens instortten. In de nasleep zag hij met eigen ogen de menselijke tol: buren zonder huis, families op zoek naar vermiste geliefden en overlevenden die nergens heen konden.

Geconfronteerd met de overweldigende nood van de mensen, coördineerde Harris een groep vrijwilligers om een provisorisch voedselstation op te zetten waar hamburgers en hotdogs werden geserveerd. Later hielp hij deze humanitaire inspanningen op Ground Zero te bevorderen door Saint Paul’s Chapel te openen om tegemoet te komen aan de behoeften van eerstehulpverleners én Ground Zero-werknemers, door voedsel, massages, chiropractische zorg en counseling aan te bieden. De kerk bood ook een slaapplaats en zelfs teddyberen aan kinderen – of volwassenen – die daar dringend behoefte aan hadden.

Lyndon Harris in een gewaad versierd met badges van hulpdiensten, die staan voor solidariteit, steun en herdenking. Met dank aan Krystyna Sanderson

“Mijn moeder heeft me altijd geleerd dat als iemand in de problemen zit, je hem moet helpen,” zei Harris. “En als je kunt, geef je ze te eten.”

De leiders van zijn kerk hadden echter andere plannen. Ze verlegden hun focus van humanitaire hulp naar het behoud van gebouwen. Harris verzette zich, maar zonder resultaat. Tot zijn verbazing erkende of waardeerde de kerkleiding zijn inspanningen om mensen te helpen niet.

Maanden later was Harris een van de vele mensen in het publiek in een afgeladen New York Historical Society om een documentaire trailer te zien die de kerk had gemaakt over de werkzaamheden van St. Paul’s Chapel aan Ground Zero. Hij realiseerde hij zich dat hij, hoewel hij de initiatiefnemer en centrale figuur van de werking was geweest en meer dan 240 dagen had gewerkt om toezicht te houden op de operatie, niet één keer in beeld kwam.

Het was alsof hij was uitgewist.

“Het was alsof alles wat ik ooit had gedaan, niets voor hen betekende,” zei Harris.

Terwijl hij 8 1/2 maand op Ground Zero opofferde, had hij schade aan zijn longen en sinussen opgelopen. Toen hij de trailer van de documentaire zag, begon een gevoel van slachtofferschap op te komen.

Harris voelde zich boos en verraden en nam ontslag.

“En al snel begon mijn leven uit elkaar te vallen,” zei hij.

Kort daarna verloor Harris zijn huis en zijn huwelijk strandde. Vanwege een ziek lichaam en een zieke geest leed hij aan depressies en posttraumatische stressstoornis.

Zijn wrok duurde een decennium en hij leefde in een persoonlijke “Ground Zero”.

“Nelson Mandela zei het op zijn best: ‘Niet vergeven is als vergif drinken en wachten tot je vijanden eraan sterven,’” zei Harris.

“Weet je, ik dronk dat vergif en soms smaakte het echt goed. En elke keer dat ik er een slok van nam, stierf er een deel van mij.

“Maar het goede nieuws is dat dat niet het einde van het verhaal is. Mijn leven veranderde toen ik mijn hart openstelde voor vergiffenis.”

Hoe loslaten je welzijn verbetert

Loren Toussaint, professor in de psychologie aan het Luther College en een vooraanstaand onderzoeker op het gebied van vergiffenis, vertelde The Epoch Times over een onderzoek dat hij uitvoerde onder een steekproef van 1423 Amerikanen.

Uit het onderzoek bleek dat jezelf vergeven, anderen vergeven en je vergeven voelen door God sterk samenhingen met een betere geestelijke gezondheid, lichamelijke gezondheid, levenstevredenheid en geluk.

Niet kunnen vergeven, of niet-vergevingsgezind zijn, had daarentegen een dramatisch negatief effect op de geestelijke gezondheid, wat leidde tot rumineren (nvdr: herhaaldelijk landurig nadenken over – of herkauwen van – de betekenis en oorzaken van problemen, gevoelens en symptomen, vaak gericht op nare gebeurtenissen die je hebt meegemaakt) en depressieve symptomen.

Illustratie door The Epoch Times

Zoals het spreekwoord zegt: “Datgene waar je aandacht aan geeft, zal groeien”. Ruminatie triggert herhaaldelijk stress en veroorzaakt een continue afgifte van cortisol, volgens Everett Worthington, professor emeritus aan de Virginia Commonwealth University en auteur van meer dan 50 boeken over vergeving.

Volgens een onderzoek uit 2019 wordt rumineren geassocieerd met een kortere slaapduur en significant hogere cortisolniveaus bij het ontwaken.

Illustratie door The Epoch Times

Cortisol is gunstig op de korte termijn, maar na verloop van tijd “heeft het een negatieve invloed op elk systeem in je lichaam”, vertelde Worthington aan The Epoch Times.

Cortisol activeert de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as, het alarmsysteem van het lichaam dat essentieel is in de vecht-of-vluchtreactie. Bij hyperactivatie kan het echter het cardiovasculaire systeem beschadigen, de hippocampus (waar herinneringen worden geconsolideerd) verkleinen en zowel het immuunsysteem als het maag-darmsysteem verstoren, aldus Worthington.

Niet-vergevingsgezind zijn is ook significant geassocieerd met een hoger zelfmoordrisico.

“Wanneer je vervuld bent van woede en haat, heb je vaak een verminderd verlangen om zelfs maar te willen leven,” zegt Michael Barry, een predikant die 10 jaar lang directeur pastorale zorg was bij de Cancer Treatment Centers of America.

De mentale verschuiving van het omarmen van vergeving in plaats van het vasthouden aan wrok heeft ook een grote invloed op onze lichamelijke gezondheid.

Toussaint beschreef een veelzeggend experiment waarin deelnemers terugdachten aan een moment waarop iemand hen pijn had gedaan.

Als je over een pijnlijke ervaring vertelt, voel je een knoop in je maag, je mond wordt wattig en je begint een beetje te zweten, zei Toussaint. Hoewel het ingebeeld is, kunnen je hersenen het niet van echt onderscheiden en herbeleeft je lichaam de stressvolle ervaring.

Deelnemers met vergevingsgezinde gedachten hadden geen sterke reactie. Hun hartslag, bloeddruk en wenkbrauwspierspanning waren lager en meer ontspannen. Vergevingsgezindheid voorkwam dat ze reageerden op pijnlijke ervaringen, waardoor ze een gedempte of “gebufferde” stressreactie hadden.

Stress wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op depressie, hart- en vaatziekten en kanker. Studies tonen aan dat stress de genexpressie kan veranderen, ontstekingsfactoren kan activeren en kan bijdragen aan tumorgroei en metastase.

In een onderzoek gepubliceerd in het Journal of Health Psychology ontdekte Toussaint dat vergevingsgezindheid stress tijdens het leven aanzienlijk vermindert, geestelijke ziekten voorkomt en de lichamelijke gezondheid verbetert.

Illustratie door The Epoch Times

Volgens Toussaint hebben vergevingsgezinde individuen de neiging op een meer effectieve manier om te gaan met stressfactoren in het leven. Ze hebben vaak een meer adaptief repertoire van overlevingsstrategieën en gebruiken vaak probleemgerichte benaderingen.

De directeur van het Stanford Vergevingsproject, Fred Luskin, legde aan The Epoch Times uit dat “het belangrijkste effect van vergiffenis is de zekerheid en kennis is dat je het leven aankunt”.

Bij tegenslag of oneerlijke behandeling kun je het verleden loslaten, je leven beteren en met meer zelfvertrouwen verder gaan, zei hij. Door negatieve emoties zoals wrok en angst los te laten, krijgen mensen positieve emoties zoals vriendelijkheid, liefde en mededogen, die zelf ook hun eigen gezondheidsvoordelen hebben.

Harris vertelde The Epoch Times dat Luskin, als vergevingsexpert en vriend, hem vaak voorhield dat als hij evenveel energie zou steken in het zoeken naar de zegeningen van het leven als in het stilstaan bij zijn tegenslagen, hij een nieuw gevoel van tevredenheid zou kunnen ontdekken. Deze verandering in perspectief werd de hoeksteen van de weg die Harris aflegde naar vergiffenis.

De bladzijde omslaan

Harris zei dat hij zijn slachtofferschap moest ontwarren en vergiffenis moest omarmen voordat hij zijn weg terug kon vinden naar gezondheid.

Paus Franciscus riep 2016 uit tot jubileumjaar – een speciaal jaar dat in het teken staat van vergiffenis en barmhartigheid. Datzelfde jaar begon Harris aan een pelgrimstocht naar de Camino de Santiago.

Een traditie op de Camino, zei Harris, is om een steen met je mee te dragen en die na het voltooien van de lange reis over de kliffen van Finisterre in zee te gooien, om “de lasten die je hebt gedragen los te laten”.

Bij elke stap dacht hij na over zijn leven, fouten uit het verleden en zijn onvermogen om te vergeven – en hij liet het allemaal los, zei hij.

Aan het einde van de reis, zei Harris, gooiden hij en zijn vriendin Maria, die hem vergezelde op de pelgrimstocht, hun stenen over de kliffen en “legden intentieverklaringen af over onze toekomst”. Toen vroeg hij haar ten huwelijk en zij zei “ja”.

Harris en zijn (huidige) vrouw Maria komen aan bij de kathedraal van Santiago de Compostela, waar ze hun pelgrimstocht op de Camino voltooien. Met dank aan Lyndon Harris

“Ik ben een nieuwe man met een nieuwe missie,” zei hij. “Er zijn me veel uitdagingen en veel pijn bespaard gebleven. Ik ben zo gezegend.”

Harris’ geestelijke en lichamelijke gezondheid is nog nooit zo goed geweest, zonder sporen van schade aan zijn longen en zonder gevoelens van wrok, zei hij. Hij is gelukkig getrouwd met de vrouw van zijn dromen en werkt als motiverend spreker om de voordelen van vergiffenis te verspreiden.

“We krijgen allemaal te maken met tragedie, maar we moeten creatieve manieren vinden om daarop te reageren om gelukkige, veerkrachtige, vindingrijke, leven-gevende mensen te worden,” zei hij. “En vergeving is – zonder twijfel – de absolute sleutel daartoe.

“De studies zijn onbetwistbaar.”

De contouren van vergeving: Wat het is en niet is

“Vergeven is niet vergeten”, zegt Barry, die ook over vergeving heeft geschreven.

Een pijnlijke herinnering bestaat uit twee delen: de pijn en de herinnering. Net als een litteken op je lichaam, zei hij: “Als je iemand vergeeft, gaat de pijn weg, maar de herinnering blijft.”

Vergeven is ook niet alleen woorden spreken, zei Barry.

Hij vertelde hoe een 19-jarige jonge vrouw meer dan zes jaar van haar vader vervreemd was door een traumatische ervaring. Ze was woedend en had duidelijk nog steeds pijn. Toen Barry vroeg of ze er ooit aan gedacht had haar vader te vergeven, antwoordde ze: “Ik heb hem lang geleden vergeven.” Barry suggereerde dat ze dat niet had gedaan.

Vergeving is “iets dat echt in je hart plaatsvindt,” zei Barry.

Volgens Worthington is het belangrijk om te beseffen dat “vergeving in mijn vel zit” – het is een puur interpersoonlijke dynamiek – iets wat je voor jezelf doet en niet voor andere mensen.

Vergeving en verzoening gaan niet noodzakelijkerwijs hand in hand. Je kunt iemand vergeven zonder die persoon weer te zien of met hem om te gaan, zei hij.

Het speeltuinprincipe

Worthington raadt aan om een kader te volgen wanneer je probeert te vergeven; daarom creëerde hij zijn eigen kader voor vergeving, REACH genaamd, dat positieve resultaten heeft opgeleverd in meer dan 50 gecontroleerde wetenschappelijke onderzoeken.

Volgens Worthington is REACH: “’Herinner’ (Recall) je de pijn. Je inleven (Empathize) in de persoon die je gekwetst heeft. Geef een ‘altruïstisch’ (Altruistic), onverdiende gift van vergeving. Verbind (Commit) je aan die vergeving die je emotioneel ervaart en ‘houd vast’ (Hold) aan die vergeving als je twijfelt.”

Je kunt dit raamwerk toepassen op grote gebeurtenissen en kleine ergernissen, zegt hij. Als iemand je bijvoorbeeld afsnijdt in het verkeer, begin je met het herinneren van de pijn, erken je je boosheid en besluit je dat het niet de moeite waard is om boos te blijven. Vervolgens leef je mee door te bedenken dat de andere bestuurder misschien haast had of afgeleid was. Vervolgens bied je een altruïstisch geschenk door het los te laten. Als dat moeilijk is om te doen, kun je terugdenken aan de keren dat je vergeven bent voor soortgelijke fouten. Je verbindt je ertoe om het los te laten en die vergeving vast te houden door jezelf er later aan te herinneren dat je ervoor hebt gekozen om dit kleine incident je dag niet te laten verpesten.

Luskin raadt aan om met iets kleins te beginnen en met mensen die dicht bij je staan, zoals je levenspartner. Concentreer je op de mensen die belangrijk zijn en oefen. Ga twee minuten zitten en oefen wat je tegen iemand zou kunnen zeggen.

“Experimenteer ermee,” zei hij.

Het belangrijkste is de intentie om te vergeven.

“Vergeving is de laatste halte op de trein van genezing,” zei Luskin.

De specifieke methoden, die weliswaar leerzaam en waardevol zijn, zijn volgens Luskin aanvullend. Hij verwees naar Viktor Frankl, een overlevende van de Holocaust, die de beroemde uitspraak deed: “Zij die een ‘waarom’ hebben om te leven, kunnen bijna elk ‘hoe’ verdragen.”

“Heb geduld,” zei Toussaint.

Hij merkte op dat je kalmerende ervaringen kunt gebruiken om mindfulness te bevorderen. Hij raadde gebed, meditatie, diepe ademhaling, vredige beelden of tijd doorbrengen in de natuur aan. Deze oefeningen helpen je te ontspannen en andere alternatieven voor je problemen te overwegen, zei hij.

Harris raadde aan om dankbaarheid te beoefenen, omdat het “het tegengif is voor niet-vergevingsgezindheid”.

Barry merkte op dat zelfvergeving een vergelijkbare benadering heeft. Eerst moet je een bewuste beslissing nemen om te vergeven. Vervolgens moet je de begane fout accepteren. Toon dan berouw door bereid te zijn om daden of gedrag uit het verleden te corrigeren. In de derde stap – die hij wijsheid vergaren noemt – vraag je jezelf af: “Wat kan ik meenemen uit mijn fout?”.

Harris stelde voor om een speeltuin te visualiseren. Stel je een klein kind voor dat aan het klimrek bungelt. Velen van ons leven als dat kind, zei Harris, vastzittend in het midden, niet in staat om vooruit te komen of los te laten.

Illustratie door The Epoch Times

“Hij zei: ” Weet je hoe je vooruit gaat? “Je moet naar de toekomst reiken. Je moet de volgende lat vastpakken en tegelijkertijd moet je de lat achter je loslaten. ”

Gepubliceerd door The Epoch Times (27 februari 2025): An Unlikely Cure for a 9/11 Hero: How Forgiveness Improves Mental and Physical Health