Tuesday, 05 Mar 2024
Door middel van literatuur kunnen kinderen leren over aard van de mens en de gevolgen van de beslissingen van verschillende personages. (Biba Kayewich)

Waarom literatuur cruciaal is voor een goede opleiding

Hier zijn 3 manieren waarop literatuur de geest en het hart kan trainen

Stel je voor dat je met een vliegtuig vliegt zonder enige training. Geen testvluchten. Geen simulators. Geen instructeur. Geen voorbereiding. Alleen jij in de cockpit in een mistige wolk, niet in staat om te zien. De kans is vrij groot dat je zal neerstorten. Om met succes een vliegtuig te besturen, moet je de manoeuvres keer op keer kunnen oefenen voordat je ze in het echt uitvoert en moet je leren van de wijsheid van een ervaren piloot voordat je in je eentje het luchtruim kiest.

Hetzelfde geldt voor het leiden van een goed leven, het uiteindelijke doel van onderwijs. We hebben oefening en ervaring nodig als we succesvol willen zijn – in de meest ware zin van het woord – in het leven. Weinigen onder ons kunnen een handeling deskundig uitvoeren zonder eerst te oefenen, en dat geldt ook voor een het leiden van goed leven.

Door middel van literatuur kunnen kinderen leren over de aard van de mens en de gevolgen van de beslissingen van verschillende personages. (Biba Kayewich)

Het leven ervaren door literatuur

Maar waar vinden we “praktijkervaring” voor het leven? Hoe kunnen kinderen en jonge volwassenen levenservaring opdoen als ze per definitie nog onervaren zijn? Het antwoord is goede literatuur. Hierdoor kun je leren van de ervaringen van de grootste toonbeelden van onze beschaving, die van generatie op generatie aan ons zijn doorgegeven via de klassieke literaire werken van onze cultuur. Vanuit het onderwijs gaat het over het vormen van gelukkige en deugdzame mensen die de wijsheid en kracht hebben om goed te leven en literatuur speelt daarin een sleutelrol.

Alle kunst is een imitatie van iets, zoals Plato en Aristoteles ons hebben geleerd. Een schilder imiteert een landschap. Een beeldhouwer imiteert de menselijke vorm. Een fictieschrijver imiteert het leven zelf, en de beste romans hebben iets van de kwaliteit en textuur van het leven in al zijn complexiteit, hardheid en glorie. De grootste schrijvers – literaire reuzen als Homerus, Dante, Shakespeare, Austen, Dickens en Dostojevski – zijn individuen met diepgaande wijsheid en ervaring en een doordringend inzicht in de menselijke natuur, met haar glinsterende pieken en schimmige diepten, die deze wijsheid overbrengen door middel van onderhoudende en ontroerende imitaties van het leven.

Als je een echte klassieker leest, kruip je in de gedachten en gevoelens van een personage. Je treedt buiten jezelf. En, misschien wel het belangrijkste, je ziet de gevolgen van de beslissingen van dat personage, zowel de goede als de slechte, zich dramatisch voor je ogen afspelen. Voor kinderen en tieners kan dit dus een soort test zijn voor de beslissingen die ze in hun eigen leven zullen moeten nemen. Geleid door de wijze literaire piloten van voorbije tijden leren jonge lezers van de fouten en triomfen van personages, zodat ze dezelfde lessen niet op de harde manier hoeven te leren door brute, meedogenloze persoonlijke ervaring. Literatuur biedt levenservaringen zonder het pijnlijke prijskaartje.

Emoties trainen

Hoewel een groot deel van het onderwijs zich (terecht) richt op het trainen van het verstand, voegt de literatuur hier het vaak verwaarloosde aspect van het trainen van de emoties aan toe – dat wil zeggen, het vormen van gewoonten bij leerlingen om emotioneel te reageren op wat ze in de wereld tegenkomen, reacties die in overeenstemming zijn met de juiste rede. Zoals C.S. Lewis zegt in “The Abolition of Man,” (De afschaffing van de mens)

“Vóór de moderne tijd geloofden alle leraren en zelfs alle mensen dat het universum zodanig was dat bepaalde emotionele reacties van onze kant ofwel congruent ofwel incongruent konden zijn – ze geloofden in feite dat een onderwerp niet alleen onze goedkeuring of afkeuring, onze eerbied of onze minachting dient te ontvangen, maar deze ook kunnen verdienen.

Lewis betreurt verder de opkomst van wat hij “mannen zonder borstkas” noemt, mensen van wie het hart niet goed ontwikkeld is ten opzichte van hun hoofd om op een gezonde manier op de wereld te reageren.

We hebben nu meer dan ooit “mannen met een borstkas” nodig – geen sentimentele mensen, mensen die emotie zoeken omwille van de emotie, maar mensen van wie het hart veredeld en verheven is door contact met visies van diepe schoonheid en waarheid, vastgelegd in grote kunstwerken. We hebben mensen nodig die gevoelsmatig reageren op het kwaad door het af te wijzen en die reageren op het goede door ernaar te verlangen.

In zijn beschrijving van een ideale opvoeding in zijn “Politiek” zegt Aristoteles: “Deugdzaamheid bestaat uit zich verheugen en rechtschapen liefhebben en haten, [en] er is duidelijk niets dat we zo graag willen verwerven en cultiveren als het vermogen om juiste oordelen te vormen en ons te verheugen in goede bedoelingen en nobele daden.”

Aristoteles legt uit dat het cultiveren van “genot in goede neigingen en nobel handelen” bereikt kan worden door muziek. Hij wijst erop dat bepaalde soorten muziek onze emoties kunnen oefenen, waardoor we ons moedig, hoopvol, etc. voelen, en “de gewoonte om plezier of pijn te voelen bij louter voorstellingen is niet ver verwijderd van hetzelfde gevoel over realiteiten.”

De moderne wetenschap bevestigt Aristoteles’ bewering dat kunst, zoals muziek of literatuur, de emoties kan vormen om gezond te zijn. Het is wetenschappelijk aangetoond dat het lezen van literaire fictie iemands empathisch vermogen daadwerkelijk verbetert. Literatuur helpt ons immers altijd om ons voor te stellen hoe het is om in de positie van iemand anders te verkeren.

De holistische passie van literatuur

Literatuur spreekt de hele persoon aan – het verstand, de emoties, de verbeelding, het geheugen en de zintuigen. Zoals dichter William Wordsworth zegt over de kracht van poëzie: “haar object is waarheid … levend in het hart gebracht door passie.”

Omdat poëzie zoveel menselijke vermogens tegelijk aanspreekt, heeft het de kracht om de waarheid te onderwijzen op een manier die niets anders kan. Het is één ding om te weten wat ‘trouw’ is. Het is iets anders om het te zien, om het in zekere zin te beleven, net als Penelope in de “Odyssee”. Het is één ding om verstandelijk te weten dat moord verkeerd is en nihilisme tot wanhoop leidt. Het is iets anders om als het ware de diepgaande en ellendige psychologische, morele, familiale en juridische consequenties van deze dingen te ervaren aan de zijde van Raskolnikov in “Misdaad en straf”.

Literatuur is de belichaming van waarheid, waarheid tot leven gebracht en in het hart gebrand. En is dat niet wat we hopen te bereiken in de opvoeding van onze kinderen – dat waarheid niet alleen een feit is dat ze onthouden, maar ook een realiteit die ze ervaren, een contact met iets dat vitaal leeft en betekenisvol is? Bestaat er een betere vorm van onderwijs dan dit?

De allerbeste literatuur gaat nog verder. Door haar artistieke weergave van de werkelijkheid vestigt ze onze aandacht op dingen die we anders misschien zouden missen, dingen die we denken al te weten, en onthult ze ons als vreemd en nieuw, onthult ze de schoonheid van het gewone. Inderdaad, een groots literair werk opent onze ogen om de grootsheid te zien van wat er is en opent onze oren om de echo van het oneindige te horen weerklinken in het “gewone” leven, waarvan we, met de opleving van ons hart, zullen beseffen dat het helemaal niet gewoon is, maar juist vol schoonheid, mysterie en verwondering.

Gepubliceerd door The Epoch Times (2 januari 2024): Why Literature Is Crucial for a Good Education

Hoe u ons kunt helpen om u op de hoogte te blijven houden

Epoch Times is een onafhankelijke nieuwsorganisatie die niet beïnvloed wordt door een regering, bedrijf of politieke partij. Vanaf de oprichting is Epoch Times geconfronteerd met pogingen om de waarheid te onderdrukken – vooral door de Chinese Communistische Partij. Maar we zullen niet buigen. De Nederlandstalige editie van Epoch Times biedt op dit moment geen betalende abonnementen aan en aanvaardt op dit moment geen donaties. U kan echter wel bijdragen aan de verdere groei van onze publicatie door onze artikelen te liken en te her-posten op sociale media en door uw familie, vrienden en collega’s over Epoch Times te vertellen. Deze dingen zijn echt waardevol voor ons.