Het Chinese communistische regime heeft dinsdag een Arctische zeeroute naar Europa geopend, meldden staatsmedia op 22 september. Daarmee wordt de internationale aandacht opnieuw gevestigd op de “Poolse Zijderoute”-ambities van Peking.
De containerrederij Sea Legend stuurde haar eerste schip, de Istanbul Bridge, via de Noordelijke Zeeroute (North Sea Route- NSR) door de Noordelijke IJszee. De reis begon in de haven van Ningbo Zhoushan in de oostelijke provincie Zhejiang en voert naar de Britse haven Felixstowe, aldus persbureau Xinhua.
Analisten benadrukken dat de route meer strategische betekenis heeft voor de geopolitieke expansie van het regime in het Noordpoolgebied dan voor de commerciële scheepvaart.
De lancering van de “China-Europa Arctic Express” valt samen met de tijdelijke sluiting van de grens tussen Polen en Belarus van 12 tot 25 september. Daardoor werd de China-Europa Railway Express—een belangrijke logistieke levensader tussen China en de Europese Unie—verstoord en kwam het meeste goederenvervoer per spoor stil te liggen.
Volgens Xinhua zal de nieuwe Arctische route ongeveer 18 dagen in beslag nemen, aanzienlijk sneller dan de China-Europa goederentrein (ongeveer 25 dagen), de route via het Suezkanaal (ongeveer 40 dagen) en de Kaap de Goede Hoop (ongeveer 50 dagen).
De Global Times, een ander officieel medium van het Chinese regime, schreef in een hoofdredactioneel artikel dat het om “veel meer gaat dan alleen een nieuwe zeeroute”.
Dat hoofdartikel vergeleek China’s “opening van een Noordelijke Zeeroute door de Noordelijke IJszee” met de openstelling van het Panamakanaal en het Suezkanaal. Ook schetste het de langetermijnambities van het regime in het Noordpoolgebied, terwijl het andere landen bekritiseerde omdat zij het Noordpoolgebied “als hun eigen achtertuin behandelen, om energiebronnen concurreren en hun militaire aanwezigheid versterken”.
Het stuk herhaalde de politieke en economische expansiestrategie van het regime in de regio. De “Poolse Zijderoute”-strategie, die in 2017 voor het eerst werd gepresenteerd door de Chinese Communistische Partijleider Xi Jinping, krijgt nu gestalte met de opening van de China-Europa Arctic Express.
De Poolse Zijderoute vormt een uitbreiding en een wezenlijk onderdeel van het Belt and Road Initiative (BRI) van het Chinese regime. Dit initiatief, voorheen bekend als “One Belt, One Road”, werd in 2013 gelanceerd en beoogt de heropleving van China’s historische handelsroutes: de zijderoute over land en de maritieme zijderoute. Doel is landen in Azië, Europa en Afrika in de 21e eeuw opnieuw met elkaar te verbinden. Via het BRI investeert China miljarden in megaprojecten in meer dan zestig landen. Critici stellen dat het initiatief deelnemende landen opzadelt met schulden en fungeert als instrument voor politieke invloed.
Een derde route, de Poolse Zijderoute, werd in 2018 officieel gepresenteerd binnen dit BRI-kader. Daarbij staat de ontwikkeling van scheepvaartroutes in het Noordpoolgebied centraal, met name de Noordelijke Zeeroute, naast investeringen in infrastructuur langs deze corridor.
Dubbele functie
De BRI-strategie van China is gericht op het vergroten van geopolitieke invloed via land- en zeeroutes, maar ook op het uitbreiden van economische en handelscorridors, vertelde Shen Ming-shih, onderzoeker bij de afdeling Nationale Veiligheidsstudies van het Taiwanese Institute for National Defense and Security Research aan The Epoch Times.
De China-Europa Arctic Express, een belangrijke ontwikkeling binnen de Poolse Zijderoute, vervult volgens Shen een dubbele rol: zowel economisch en commercieel als geopolitiek, met een nadruk op maritieme expansie.
“Naast het vervoer van vracht naar Europa via de relatief korte route door de Noordelijke IJszee, kan China hiermee ook zijn marine in het Noordpoolgebied inzetten en zelfs langeafstandsmacht projecteren van de Noordelijke IJszee naar de Atlantische Oceaan,” aldus Shen. “Dat zal een grote impact hebben op toekomstige activiteiten in de Atlantische Oceaan, aan de oostkust van de Verenigde Staten. Dit is de voornaamste reden waarom Trump zoveel belang hecht aan Groenland.”
Volgens Shen is dit ook de reden waarom de Global Times stelt dat de route door de Noordelijke IJszee meer is dan slechts een scheepvaartroute. “Voor Rusland of de Verenigde Staten geldt dat, als de Chinese Communistische Partij haar invloed uitbreidt op de zeeroute door de Noordelijke IJszee, dit onvermijdelijk gevolgen zal hebben voor hun geostrategische veiligheid en maritieme macht in de regio.” “Dit mag niet worden onderschat.”
Het Noordpoolgebied is rijk aan natuurlijke hulpbronnen, en naarmate het ijs verder smelt, nemen zowel de mogelijkheden voor scheepvaart als voor exploitatie van grondstoffen toe, vertelde Sun Kuo-hsiang, hoogleraar internationale betrekkingen en economie aan de Nanhua-universiteit in Taiwan aan The Epoch Times. Volgens hem is China’s betrokkenheid bij Arctische aangelegenheden “bedoeld om zeker te stellen dat het een rol speelt bij toekomstige grondstoffenwinning en bij het opstellen van scheepvaartregels”.
Sun wijst erop dat “sommige westerse landen inderdaad hun zorgen hebben geuit over de groeiende invloed van China in het Noordpoolgebied, omdat dit een aanleiding kan zijn voor militaire aanwezigheid en inlichtingenactiviteiten, wat een bedreiging vormt voor het militaire evenwicht en de geopolitieke stabiliteit in de regio”.
Meer symbolisch dan praktisch
Toch heeft de China-Europa Arctic Express meer strategische waarde dan daadwerkelijke vervoerscapaciteit, stelt de in de VS gevestigde onafhankelijke econoom Davy J. Wong. Volgens hem kan de route slechts “marginale capaciteit” leveren en is het op korte termijn onwaarschijnlijk dat zij het vervoer over zee of de China-Europa Railway Express—de belangrijkste lijn van de BRI-landroute—zal vervangen.
“De commercialisering en normalisering van de Arctische route wordt beperkt door seizoensinvloeden en de kosten van ijsbrekers, verzekeringen en ondersteunende infrastructuur,” zegt Wong. “Op korte termijn kan dit slechts worden gezien als een aanvullende route, geen vervanging van de belangrijkste scheepvaartroutes.”
Shen voegde daaraan toe dat transport via de Noordelijke IJszee, of via de Straat van Malakka in de Zuid-Chinese Zee en de Indische Oceaan, buitengewoon kostbaar is. “De scheepvaartroute door de Noordelijke IJszee is nog niet volledig ontwikkeld, waardoor de transportcapaciteit relatief laag blijft,” zei hij.
Sun benadrukte bovendien dat “[China’s Arctische route] ook milieuproblemen en geopolitieke veiligheidskwesties oproept, zoals zwarte koolstof, olie, ecologische schade en arbeidsvraagstukken. Deze krijgen momenteel veel aandacht van Europese landen en milieugroepen.”
Luo Ya heeft bijgedragen aan dit verslag.
Gepubliceerd door The Epoch Times (26 september 2025): China Launches Arctic Shipping Route to Europe Amid Poland Border Closure
