China komt in een fase terecht waarin de vergrijzing in een razend tempo toeneemt. Nieuw onderzoek waarschuwt dat het land “oud wordt voordat het rijk is”, wat de druk op het pensioenstelsel, de infrastructuur voor ouderenzorg en de gelijkheid tussen platteland en stad steeds verder opvoert.
Uit een witboek dat op 15 juni is gepubliceerd door een onderzoeksteam van de vooraanstaande Chinese Tsinghua-universiteit blijkt dat er eind 2025 in China 323,38 miljoen mensen van 60 jaar en ouder waren – ongeveer 23 procent van de totale bevolking, aldus de Chinese krant Beijing News. Het aantal mensen van 65 jaar en ouder zal toenemen tot 223,65 miljoen, oftewel 15,9 procent.
Volgens het rapport heeft China de drempel naar een matig vergrijzende samenleving al overschreden en komt het nu in een fase waarin het aantal ouderen snel zal blijven toenemen.
Demografische verschuiving
Het witboek benadrukt het tempo van de demografische verschuiving in China en wijst erop dat het in China iets meer dan 20 jaar heeft geduurd voordat het aandeel van de bevolking van 65 jaar en ouder is gestegen van 7 procent naar 14 procent. Ter vergelijking: in de Verenigde Staten duurde het 71 jaar en in Frankrijk 115 jaar om dezelfde mijlpaal te bereiken.
Het rapport wijst echter ook op een belangrijke structurele onevenwichtigheid: China bereikte een gematigd vergrijzingsniveau bij een bbp per hoofd van de bevolking van ongeveer 12.887 dollar (circa 11.800 euro); Japan bereikte dat stadium bij ongeveer 39.934 dollar (circa 36.700 euro); en de Verenigde Staten deden dat bij ongeveer 54.973 dollar (circa 50.600 euro) — waaruit blijkt dat China vergrijst bij een aanzienlijk lager niveau van welvaartsontwikkeling.
De cijfers hebben de discussie aangewakkerd over de vraag of de Chinese pensioen- en zorgstelsels wel opgewassen zijn tegen de demografische verschuiving.
Verschillende deskundigen uit China, en één uit Canada, spraken met The Epoch Times over de cijfers, op voorwaarde dat ze anoniem zouden blijven of dat alleen hun achternaam zou worden vermeld, uit angst voor represailles.
Een Chinese socioloog met de achternaam Ke vertelde dat de cijfers een al lang bestaande structurele onevenwichtigheid in de prioriteiten van de overheidsuitgaven weerspiegelen.
“De Chinese Communistische Partij (CCP) heeft in het verleden grote financiële middelen ingezet voor het handhaven van de stabiliteit, infrastructuur en bestuurlijke systemen”, zei hij. “Er is onvoldoende geïnvesteerd in pensioenen, ouderenzorg en basisvoorzieningen.”
Ke voegde eraan toe dat de groei van de oudere bevolking, in combinatie met de afnemende gezinsgrootte, het pensioenstelsel steeds meer onder druk zet.
“Ik weet niet hoe ze het jaarlijks stijgende aantal gepensioneerden zullen aanpakken”, zei hij.
Het witboek schetst ook de omvang van de uitdaging op het gebied van ouderenzorg in China. Naar schatting waren er in 2021 ongeveer 35 miljoen ouderen met een handicap of gedeeltelijke handicap, 15 miljoen mensen met cognitieve beperkingen en meer dan 42 miljoen mensen die als hoogbejaard werden aangemerkt.
Desondanks lag de bezettingsgraad van verzorgingstehuizen in 2024 landelijk onder de 50 procent.
Van de senioren die bereid zijn om naar een verzorgingstehuis te gaan, gaf slechts 15,8 procent aan dat ze maandelijkse kosten van 3.000 yuan (circa 390 euro) of meer konden betalen.
Beschikbaarheid van zorg
Een Chinese vrouw met de achternaam Zhang, die in Canada woont en vroeger zorginstellingen beheerde in de provincie Sichuan, vertelde aan The Epoch Times dat de Chinese ouderenzorgsector tussen 2010 en 2018 een snelle groei heeft doorgemaakt, maar daarna steeds meer onder invloed kwam te staan van ingrijpen door het regime.
“Toen lokale overheden winstkansen zagen, begonnen ze in te grijpen en op verschillende manieren particuliere verpleeghuizen over te nemen”, zei ze. “Uiteindelijk moest ik mijn instelling sluiten en emigreren naar Canada. Veel particuliere verpleeghuizen die na 2010 zijn opgericht, zijn inmiddels gesloten. Door de overheid beheerde instellingen zijn voornamelijk bedoeld voor gepensioneerden uit de overheidssector, niet voor gewone burgers.”
Een medewerker in de ouderenzorg in China met de achternaam Li, vertelde aan The Epoch Times dat hoge kosten en betalingsregelingen eveneens bijdragen aan de lage bezettingsgraad.
“Sommige instellingen eisen een vooruitbetaling voor vijf jaar, wat veel families simpelweg niet kunnen betalen”, zei ze. “De zorg voor mensen met een beperking of ouderen die wilsonbekwaam zijn geworden, gaat de financiële draagkracht van de meeste huishoudens op de lange termijn te boven.”
Het witboek wijst op de grote ongelijkheid in het Chinese pensioenstelsel.
Pensioengerechtigden in de steden ontvangen gemiddeld ongeveer 3.825 yuan (circa 500 euro) per maand, terwijl plattelandsbewoners die onder de basisregeling voor plattelandspensioenen vallen ongeveer 246 yuan (circa 32 euro) ontvangen.
Hoewel er in plattelandsgebieden doorgaans meer ouderen wonen, blijven ouderenzorg, revalidatieondersteuning en thuiszorg grotendeels geconcentreerd in de steden.
Een onderzoeker op het gebied van Chinese aangelegenheden, met de achternaam Zhao, vertelde aan The Epoch Times dat deze ongelijkheid het gevolg is van de opzet van het beleid en niet van louter inkomensongelijkheid.
Het rapport wijst ook op een groeiende trend waarbij openbare diensten steeds vaker online worden aangeboden.
In 2021 kon slechts 36,6 procent van de ouderen in China een smartphone gebruiken, en maakte slechts 12,5 procent regelmatig gebruik van het internet.
Nu diensten zoals medische afspraken, het aanvragen van overheidssubsidies en mededelingen van de gemeente steeds vaker online plaatsvinden, lopen veel ouderen, plattelandsbewoners en inwoners met een laag inkomen het risico buitengesloten te raken.
Zhao zei dat het regime weliswaar het concept van “slimme ouderenzorg” heeft gepromoot, maar dat veel ouderen te maken hebben met een tekort aan basiszorg in plaats van met verbeterde dienstverlening.
“Door ouderenzorg tot een verdienmodel te maken, kan het echte probleem uit het oog worden verloren”, zei hij. “De meeste ouderen hebben behoefte aan betaalbare zorg, stabiele pensioenen, toegankelijke gezondheidszorg en menselijke ondersteuning. Als digitale systemen de meest kwetsbaren niet bereiken, leiden ze tot nieuwe ongelijkheid.”
Hij voegde eraan toe dat de traditionele Chinese gewoonte om de zorg voor ouderen binnen de familie aan de jongere generatie over te laten, steeds minder haalbaar wordt naarmate de bevolking vergrijst en de gezinsgrootte afneemt.
Wang Yibo heeft bijgedragen aan dit verslag.
Origineel gepubliceerd door The Epoch Times (19 juni 2026): China Is Aging Faster Than It Is Growing Wealthier, Study Finds
