20 augustus 2026
Donald Trump en Friedrich Merz ontmoeten elkaar in de Oval Office van het Witte Huis in Washington op 3 maart 2026. Jonathan Ernst/Reuters.

Duitsland roept EU op tot gestroomlijnde uitgaven en focus op defensie

Bondskanselier Friedrich Merz dringt erop aan dat de EU competitiever wordt en pleit voor versterkte defensie in aanloop naar een belangrijk debat over de EU-begroting.

Friedrich Merz heeft opgeroepen om het begrotingssysteem van de Europese Unie te stroomlijnen, zodat meer prioriteit kan worden gegeven aan defensie-uitgaven en de EU competitiever wordt.

De toespraak van Merz, gehouden op donderdag, komt in aanloop naar een belangrijk debat over de EU-begroting van 1,9 biljoen euro voor de periode 2028–2034.

Oproepen om meer uit te geven aan veiligheid zullen naar verwachting concurreren met pleidooien voor subsidies aan sectoren zoals landbouw en regionale ontwikkeling, die traditioneel een groot deel van de uitgaven van de EU ontvangen.

Het Europees Parlement, dat samen met de EU-regeringen beslist over de uitgavenplannen van de EU, stemde in april voor een verhoging van de begroting boven het voorstel dat de Europese Commissie vorig jaar had ingediend. Daarmee dreigt een confrontatie met lidstaten die terughoudend zijn om meer bij te dragen.

Merz maakte zijn opmerkingen tijdens een prijsuitreiking in de stad Aken, waar de Karlspreis van dit jaar werd toegekend aan Mario Draghi. Draghi riep de EU in 2024 op competitiever te worden.

‘Gestroomlijnde structuren’

“Een soeverein Europa heeft een ‘Draghi-bestendige’ begroting nodig,” zei Friedrich Merz, leider van de centrumrechtse Christlich Demokratische Union Deutschlands, over de econoom en politicus die van 2021 tot 2022 premier van Italië was.

“Gestroomlijnde structuren, investeringen in concurrentievermogen en defensie, en een focus op Europese middelen voor Europees beleid — dat alles is noodzakelijk omdat de middelen beperkt zijn.”

Emmanuel Macron riep in februari op tot gezamenlijke leningen om de EU beter te laten concurreren met de Verenigde Staten en China, een voorstel waar de Duitse regering zich tegen verzet.

Berlijn verzet zich ook tegen andere voorstellen van de Europese Commissie, waaronder heffingen op tabak en op de omzet van grote bedrijven.

“Sommigen geloven dat we deze pijnlijke opgave kunnen vermijden door nieuwe schulden aan te gaan — Europese schulden — en reguliere uitgaven met leningen te financieren,” zei Friedrich Merz. “Duitsland kan die weg niet volgen, al is het maar om constitutionele redenen.”

Meer dan twee derde van de volledige EU-begroting gaat momenteel naar subsidies, aldus Merz, terwijl sommige landen meer geld uitgeven aan de afbetaling van hun schulden dan aan defensie.

Mario Draghi spreekt de media toe in Rome op 12 juli 2022. Mauro Scrobogna/LaPresse via AP.

‘Een begroting uit de 20e eeuw’

“We kunnen de uitdagingen van de 21e eeuw niet aangaan met een begroting uit de 20e eeuw. Daarom is een fundamentele modernisering noodzakelijk,” zei hij.

“Bovendien is de realiteit dat buitensporige schulden de soevereiniteit bedreigen en onze slagkracht beperken.”

Ook Kyriakos Mitsotakis – de huidige eerste minister van Griekenland – was aanwezig bij de ceremonie. Griekenland droeg de zwaarste economische last van de schuldencrisis in de eurozone, toen Mario Draghi als voorzitter van de Europese Centrale Bank beloofde “alles te doen wat nodig is” om de euro te redden.

De discussie over de EU-begroting speelt zich af tegen een bredere achtergrond van zorgen over de economische positie van Europa op lange termijn.

De afgelopen tien jaar hebben Europese leiders en bedrijfsorganisaties herhaaldelijk gewaarschuwd dat de EU het risico loopt achterop te raken ten opzichte van zowel de Verenigde Staten als China op het gebied van technologie, energieprijzen en industriële investeringen.

Een door Draghi geleid rapport uit 2024 waarschuwde dat Europa een “trage doodsstrijd” van afnemend concurrentievermogen tegemoetgaat, tenzij het meer investeert en regelgeving vereenvoudigt.

Een akkoord over de nieuwe EU-begroting vereist steun van alle 27 lidstaten en goedkeuring door het Europees Parlement.

Spanningen binnen de NAVO

Merz’ toespraak kwam te midden van aanhoudende spanningen tussen de Verenigde Staten en hun Europese NAVO-partners over de toekomst van het defensieverbond, en in de nasleep van aanvankelijke terughoudendheid van bondgenoten om de VS–Israëlische oorlog tegen het Iraanse regime te steunen, evenals inspanningen om de Straat van Hormuz open te houden, waardoor ongeveer een vijfde van de wereldwijde energie passeert.

Donald Trump zei vorige maand dat hij overwoog zich terug te trekken uit de NAVO. Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, trok het nut in twijfel van een defensiealliantie die hem te eenzijdig lijkt: Europa verdedigen zonder wederkerige steun voor de Amerikaanse veiligheidsinspanningen.

De spanningen tussen Duitsland en de Verenigde Staten over defensie namen toe nadat Merz vorige maand zei dat Washington door het Iraanse regime “vernederd” was in pogingen om vredesgesprekken te voeren om de oorlog te beëindigen.

Begin deze maand bagatelliseerde Merz een mogelijke ruzie met de Verenigde Staten, nadat het Amerikaanse ministerie van Oorlog op 1 mei aankondigde dat het zijn aanwezigheid in Duitsland met meer dan 5.000 troepen zou verminderen.

Reuters en Victoria Friedman hebben bijgedragen aan dit artikel.

Gepubliceerd door The Epoch Times ( mei 2026): Germany Calls on EU to Streamline Spending, Focus on Defense