Paus Franciscus, de eerste leider van de Rooms-Katholieke Kerk uit Latijns-Amerika en de eerste van het westelijk halfrond, is overleden.
Paus Franciscus I, geboren als Jorge Mario Bergoglio en voorheen kardinaal-aartsbisschop van Buenos Aires, Argentinië, overleed op 21 april om 7:35 uur na een beroerte, een coma en onomkeerbaar hartfalen. Hij was 88 jaar oud.
Uren voordat hij stierf, kwam de paus op paaszondag tevoorschijn om de duizenden mensen op het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad te zegenen.
Kardinaal Kevin Farrell, de camerlengo van het Vaticaan, verklaarde: “Om 7.35 uur vanochtend keerde de bisschop van Rome, Franciscus, terug naar het huis van de Vader.”
De taken van Farrell omvatten het aankondigen van de dood van de paus, het toezicht houden op de voorbereidingen voor de begrafenis en de organisatie van het conclaaf om de nieuwe paus te kiezen.
De paus, bij wie als jongeman een deel van een van zijn longen werd verwijderd, kreeg in februari een ademhalingscrisis die zich ontwikkelde tot een dubbele longontsteking.
Hij lag 38 dagen in het ziekenhuis, maar hij bleef zwak.
Hij laat een kerk achter die wereldwijd 1,3 miljard mensen telt en een nalatenschap die zich richtte op sociale en politieke hervormingen binnen en buiten die kerk.
Deze hervormingen – vooral die met betrekking tot een meer progressieve benadering van het milieu, illegale immigranten en de LGBT-gemeenschap – waren echter niet vreemd aan controverse en conservatieve reacties.
De Italiaanse premier Giorgia Meloni vertelde het RAI-programma TG1 dat de hele wereld zich Franciscus zal herinneren als de paus van het volk.
“Ik zal hem ook missen. We hadden een buitengewone persoonlijke relatie. Hij was een paus met wie je over alles kon praten; hij was heel bijzonder,” zei Meloni. “Dit nieuws maakt ons diep bedroefd, want een groot man en een groot herder heeft ons verlaten.”
Voordat hij paus werd
Franciscus, toen Bergoglio, werd op 13 december 1969 tot priester gewijd en wijdde zich meer dan 50 jaar aan het religieuze leven. Hij werd in 1992 tot hulpbisschop van Buenos Aires gewijd en later op 28 februari 1998 tot aartsbisschop geïnstalleerd. In 2001 werd hij tot kardinaal verheven en in 2005 nam hij deel aan het conclaaf om paus Benedictus XVI te kiezen.
Maar de weg naar zijn priesterroeping begon op 21 september 1953, toen de 17-jarige Bergoglio op weg naar een feestje plotseling besloot te gaan biechten en het verlangen kreeg om priester te worden.
“Na de biecht voelde ik dat er iets veranderd was,” herinnerde hij zich in 2013. “Ik was niet meer dezelfde. Ik had net een stem gehoord, een roeping: Ik was ervan overtuigd dat ik priester moest worden. Deze geloofservaring is belangrijk. We zeggen dat we God moeten zoeken, naar hem toe moeten gaan om vergeving te vragen, en als we gaan, wacht hij ons op.”
Hij ging op 11 maart 1958 het jezuïetennoviciaat in, het uitgebreide onderwijs- en trainingsprogramma van de orde, nadat hij het jaar daarvoor een ernstige longontsteking had gehad en daarbij een deel van zijn rechterlong had verloren.
Hij legde zijn eeuwige geloften af als jezuïet in 1973 en was overste van de jezuïetenprovincie van Argentinië en Uruguay van dat jaar tot 1979.
In die tijd werd hij geconfronteerd met de ontvoering van twee jezuïetenpriesters, Ferenc Jalics en Orlando Yorio, door de militaire junta tijdens de “Vuile Oorlog” in Argentinië.
“In de buurt waar de priesters werkten, was een guerrilla cel. Maar de twee jezuïeten hadden daar niets mee te maken: Ze waren pastoors, geen politici,” vertelde de paus in 2023 aan een bijeenkomst van Hongaarse jezuïeten in Boedapest. “Ze waren onschuldig toen ze gevangen werden genomen. Het leger vond niets om hen van te beschuldigen, maar ze moesten negen maanden in de gevangenis doorbrengen, waarbij ze werden bedreigd en gemarteld. Daarna werden ze vrijgelaten, maar deze dingen laten diepe wonden achter.”
Bergoglio was vervolgens rector en theologieprofessor aan het Argentijnse Colegio Maximo tot 1985, waarna hij naar Duitsland reisde om zijn doctoraalscriptie af te maken.
Hij liet zich voor zijn religieuze leven inspireren door het verhaal van de heilige Mattheüs, de tollenaar en openbare zondaar die door Jezus werd geroepen om apostel te worden.
Bergoglio wordt Franciscus
Zijn pausdom begon op 13 maart 2013 en had naast zijn naamgenoot nog een aantal andere primeurs. Hij was de eerste paus die behoorde tot de Sociëteit van Jezus (jezuïeten), de eerste paus die afkomstig was van het westelijk halfrond, de eerste paus die de G7-top toesprak en de eerste paus die een encycliek, een pauselijk leerdocument, volledig wijdde aan geloof en klimaatverandering.
Tijdens zijn eerste paasdag veranderde hij het ritueel op Witte Donderdag waarbij de paus de voeten van 12 geestelijken wast en kust ter herinnering aan de voetwassing van de 12 apostelen door Jezus, in het wassen en kussen van de voeten van 12 gevangenen, waaronder enkele moslims.
Het jaar daarop ging hij het huwelijk voor van verschillende koppels die hadden samengewoond en buitenechtelijke kinderen hadden.
Tijdens zijn ambtstermijn heiligde hij bijna 1000 heiligen, waarvan er 813 samen heilig werden verklaard als de Martelaren van Otranto.
Franciscus was ook politiek zeer actief: hij sprak op topbijeenkomsten van de Europese Unie, het World Economic Forum, de G7 en de G20 over zaken variërend van immigratie en milieu tot kunstmatige intelligentie, organiseerde zijn eigen klimaattop en heeft onlangs zijn stadstaat betrokken bij diplomatieke kwesties tussen de Verenigde Staten en Cuba.
Geschillen
De periode van Franciscus als paus was niet vrij van controverse en was er zelfs uit voortgekomen. Hij aanvaardde de positie nadat zijn voorganger, paus Benedictus XVI, in 2013 besloot af te treden. Dit was pas de derde keer in de geschiedenis van de katholieke kerk, en de eerste keer in meer dan 600 jaar, dat een paus aftrad in plaats van zijn positie aan te houden tot aan zijn dood.
Sommige van zijn leerstellingen, met name recente brieven met instructies over de zegening van homoseksuele paren, zijn standpunt tegen het harde optreden van de Verenigde Staten tegen illegale immigratie en zijn kritiek op het kapitalisme, leidden tot onenigheid onder conservatieve christenen, vooral in de Verenigde Staten, waarbij sommigen hem als marxist bestempelden.
Franciscus sloot ook overeenkomsten met de Chinese Communistische Partij waarbij deze partij inspraak kreeg over wie hij tot bisschop benoemde in China, een schril contrast met het bewind van paus Johannes Paulus II, toen de katholieke kerk, vooral in Europa, werd gezien als een wapen tegen atheïstische communistische regimes.
Tegelijkertijd gelastte Franciscus onderzoeken naar een aantal van de meer conservatieve Amerikaanse bisschoppen die tegen hem spraken en ontsloeg hij bisschop Joseph Strickland van zijn post als hoofd van het bisdom Tyler, Texas, in 2023. Het Vaticaan gaf geen reden voor het vertrek van Stickland.
Bovendien beperkte zijn vermeende nadruk op dialoog het gebruik van de traditionele Latijnse mis en werkte hij de “achterlijkheid” van de groeiende conservatieve traditionele beweging onder de jonge gelovigen tegen.
Hij verdedigde echter verschillende overtuigingen en tradities van de Kerk en maakte duidelijk dat sommige dingen nooit zullen veranderen, zoals de noodzaak van de Sacramenten, de openstelling van het Heilig Huwelijk alleen tussen man en vrouw, een uitsluitend mannelijk priesterschap en de noodzaak voor katholieken om pro-leven te zijn.
Wat komt hierna
In de komende dagen zal Farrell de meer dan 100 kardinalen van over de hele wereld bijeenroepen in het Vaticaanse paleis om de nieuwe paus te kiezen.
Volledig afgezonderd van de buitenwereld zullen ze bidden, discussiëren en stemmen in een geheime stemming. Deze verkiezing vereist een tweederde meerderheid van stemmen en kan meerdere dagen duren, met maximaal vier stemmingen per dag. De stembiljetten worden na elke stemming verbrand en geven een rooksignaal af naar de buitenwereld: zwarte rook betekent dat er geen meerderheid is, witte rook betekent dat er wel een meerderheid is bereikt.
De gekozene wordt dan gevraagd of hij de positie wil innemen. Zodra hij accepteert en zijn pauselijke naam kiest, verschijnt de kardinaal-diaken voor de tienduizenden die op het plein verzameld zijn en verklaart: “Habemus papam” (Latijn voor ‘We hebben een paus’).
Dit zal de derde keer zijn dat de leiders van de katholieke kerk deze eeuw samenkomen, te beginnen met de verkiezing van paus Benedictus XVI, voorheen kardinaal Joseph Ratzinger, in 2005, na de dood van paus Johannes Paulus II. Het College van Kardinalen kwam een tweede keer bijeen, in 2013, om paus Franciscus te kiezen nadat Benedictus was afgetreden vanwege gezondheidsproblemen.
Chris Summers heeft bijgedragen aan dit verslag.
Gepubliceerd door The Epoch Times (21 april 2025): Pope Francis Dies at 88 After Suffering Stroke, Heart Failure
