Nicosia op Cyprus is de enige hoofdstad ter wereld die nog steeds verdeeld is, aangezien vredestroepen van de Verenigde Naties een bufferzone tussen twee gemeenschappen bemannen.
Het eiland, dat een strategisch belangrijke positie inneemt in het oostelijke Middellandse Zeegebied en slechts 400 kilometer van de kust van Israël ligt, is sinds 1974 verdeeld, toen het Turkse leger binnenviel, ogenschijnlijk om de Turks-Cypriotische minderheid te verdedigen tegen extremisten binnen de Grieks-Cypriotische meerderheid.
Op 11 december 2025 kondigden Nikos Christodoulides, de Grieks-Cypriotische president van het eiland, en Tufan Erhurman, de leider van de afgescheiden Turks-Cyprioten, vertrouwenwekkende maatregelen aan, waaronder het toestaan van Turks-Cypriotische producenten van halloumikaas om markten in de Europese Unie te bereiken.
Deskundigen aan beide zijden van de scheidslijn geven aan dat er hernieuwd optimisme heerst over het vinden van een oplossing.
“Cyprus is veel belangrijker dan zijn omvang doet vermoeden. Het ligt op het kruispunt van Europa, het Midden-Oosten en Noord-Afrika, in een regio die wordt gekenmerkt door instabiliteit, energierivaliteit en verschuivende allianties”, zei Nicolas Kyriakides, een Grieks-Cypriotische partner bij een van de toonaangevende advocatenkantoren in Cyprus, tegen The Epoch Times.
“Een herenigd Cyprus zou een zeldzaam voorbeeld zijn van conflictoplossing in het oostelijke Middellandse Zeegebied en een sterk signaal afgeven dat diplomatie en internationaal recht kunnen zegevieren over geweld”, aldus Kyriakides, die tevens uitvoerend voorzitter is van het Cyprus Forum.
Het zou de regionale samenwerking op energiegebied bevorderen, de geloofwaardigheid van de EU bij haar buurlanden versterken en een langdurige bron van spanning tussen NAVO-bondgenoten verminderen. In praktische termen zou Cyprus hierdoor veranderen van een veiligheidsrisico in een platform voor samenwerking.
De ontdekking van koolwaterstoffen ten zuiden van Cyprus kan ook van groot belang blijken te zijn.
Op 8 januari verklaarde Guido Brusco, Chief Operating Officer van het Italiaanse energiebedrijf ENI, dat het bedrijf zich in de “laatste fase” bevond van het besluit om al dan niet een aardgasveld te ontwikkelen binnen de exclusieve economische zone van Cyprus.
In 2004 werd een plan voor hereniging van het eiland, onder leiding van VN-secretaris-generaal Kofi Annan, goedgekeurd door de Turks-Cyprioten, maar verworpen door zeven van de tien Grieks-Cyprioten.
Meer gesprekken tussen 2015 en 2017 in Crans-Montana, Zwitserland, leidden niet tot een doorbraak.
“Twee elementen waarover geen overeenstemming werd bereikt en die de hervatting van de gesprekken in de weg stonden, waren soevereiniteit en veiligheid, en die twee kwesties blijven tot op de dag van vandaag bestaan”, vertelde Bilun Gunes, een Turks-Cypriotische hoofdredacteur van Policypress, een onafhankelijk burgerjournalistiekplatform, aan The Epoch Times.
De kwestie van soevereiniteit heeft betrekking op de regeringsvorm, aangezien de Turks-Cyprioten, die vrezen te worden overstemd door de meer talrijke Grieks-Cyprioten, de voorkeur geven aan een federaal systeem met aanzienlijke autonomie.
Wat betreft veiligheid is de vraag of een aantal Turkse troepen op het eiland moet blijven, iets waar de Grieks-Cyprioten fel tegen gekant zijn.
In oktober 2025 werd Erhurman verkozen tot de nieuwe leider van de zogenaamde Turkse Republiek Noord-Cyprus (TRNC). Hij versloeg de zittende Ersin Tatar, die voorstander was van een tweestatenoplossing, een optie die door de Grieks-Cypriotische kant werd afgewezen.
Op zoek naar een kader
Ongeveer 5.000 mensen kwamen om tijdens de gevechten in juli en augustus 1974.
Volgens Kyriakides is de pijn van de invasie in 1974 niet slechts een ‘historische voetnoot’ voor Grieks-Cyprioten; ‘het is een geleefde realiteit die nog steeds van invloed is op de politiek, familieherinneringen en collectieve identiteit’.
‘Dat gezegd hebbende, moet bereidheid niet worden verward met vergeetachtigheid’, zei hij.
“De Grieks-Cypriotische gemeenschap hoeft 1974 niet ‘te verwerken’ om een oplossing te kunnen steunen. Wat zij nodig heeft, is een geloofwaardig, eerlijk en veilig kader dat dat trauma erkent en garandeert dat het zich niet kan herhalen.”
Cyprus kreeg in 1960 onafhankelijkheid van Groot-Brittannië, maar twee gebieden bleven als militaire bases in handen van het Verenigd Koninkrijk: Akrotiri en Dhekelia.
Cyprus trad in mei 2004 toe tot de EU, maar het noordelijke derde deel van het eiland, dat bezet wordt door Turkse troepen, valt niet onder de EU-wetgeving en is de facto een aparte natie.
De TRNC wordt door geen enkel ander land dan Turkije erkend.
De afgelopen jaren heeft de regering van Cyprus sterke politieke en economische banden met Israël opgebouwd.
Er loopt een project voor een elektriciteitsverbinding tussen Cyprus en Israël, dat deel uitmaakt van de economische corridor India-Midden-Oosten-Europa, die in 2023 van start is gegaan.
De corridor zou India via de Verenigde Arabische Emiraten, Saoedi-Arabië en Israël met de EU verbinden.
Op 4 januari had Christodoulides een telefoongesprek met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, waarin zij de overeenkomsten bespraken die waren bereikt tijdens een trilaterale top met Griekenland op 22 december 2025 in Israël.
Gunes verklaarde dat de samenwerking tussen Cyprus en Israël economisch en geografisch gezien zinvol was, ook al was Turkije hier niet tevreden over.
Zij verklaarde dat elke overeenkomst door Turkije moet worden goedgekeurd.
“Het hangt af van hoe Turkije besluit om de Turks-Cypriotische gemeenschap hierin te betrekken, indien dat al gebeurt. De [Turks-Cypriotische] gemeenschap voelt zich enigszins buitengesloten en niet betrokken bij de discussie”, aldus Gunes.
Kyriakides verklaarde: “Hoewel de oplossing door Cyprus zelf moet worden uitgewerkt en geleid, blijven Griekenland en Turkije belangrijke belanghebbenden vanwege het systeem van garanties, veiligheidsregelingen en hun bredere geopolitieke belangen. Zonder hun instemming en constructieve betrokkenheid kan geen enkele overeenkomst worden uitgevoerd of gehandhaafd.”
“Er is een stille maar significante meerderheid die de kosten van de status quo begrijpt en openstaat voor hereniging, mits deze gebaseerd is op een functionele staat, eerbiediging van de mensenrechten en echte veiligheid”, voegde hij eraan toe.
Gunes, die in de jaren negentig is geboren, zei: “Er is een aanzienlijk verschil in het begrip van onze ouders van wat de verdeeldheid betekent, in tegenstelling tot dat van ons. Wij hebben helemaal geen gedeelde herinnering aan hoe samenleven eruitziet.”
Gepubliceerd door The Epoch Times (11 januari 2026): Hopes Rise for Unification of Strategically Important Island of Cyprus
