De vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken van de Europese Unie, Kaja Kallas, zei op 20 mei dat de EU haar politieke en economische overeenkomst met Israël heroverweegt vanwege de “catastrofale” situatie in de Gazastrook.
“De hulp die Israël heeft toegelaten is natuurlijk welkom, maar het is een druppel op een gloeiende plaat. Hulp moet onmiddellijk, ongehinderd en grootschalig stromen, want dat is wat nodig is,” zei Kallas tegen verslaggevers. “Druk is noodzakelijk om de situatie te veranderen.”
De EU zegt dat zij de grootste handelspartner van Israël is en goed is voor 32 procent van Israëls totale goederenhandel met de wereld in 2024.
De associatieovereenkomst omvat een vrijhandelszone, maar sluit goederen uit “die afkomstig zijn uit Israëlische nederzettingen in gebieden die sinds juni 1967 onder Israëlisch bestuur staan [de Westelijke Jordaanoever en de Golanhoogten].”
Israël is de afgelopen dagen onder grote druk komen te staan door zijn internationale bondgenoten, nadat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu besloot door te gaan met een nieuw grondoffensief, bekend als Gideons Strijdwagens, om Hamas te vernietigen.
In een videoboodschap van 19 mei zei Netanyahu dat Israëls “grootste vrienden ter wereld”, onder wie enkele senatoren, hem hadden verteld: “We kunnen geen beelden van honger, massale honger, accepteren. Dat kunnen we niet verdragen. In dat geval zullen we jullie niet kunnen blijven steunen.”
Op dezelfde dag gaven Canada, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk een gezamenlijke verklaring uit waarin zij zeiden: “Als Israël het hernieuwde militaire offensief niet staakt en de beperkingen op humanitaire hulp niet opheft, zullen wij verdere concrete stappen ondernemen als reactie.”
‘Levens Redden’ hoogste Prioriteit van de EU
Kallas zei dat een sterke meerderheid van de 27 EU-ministers die op 20 mei in Brussel bijeenkwamen, voorstander was van het herzien van artikel 2 van de associatieovereenkomst van de EU met Israël.
“Daarom zullen we dit proces opstarten en intussen is het aan Israël om de humanitaire hulp vrij te geven,” zei ze. “Levens redden moet onze hoogste prioriteit zijn.”
In een bericht op het socialemediaplatform X van 20 mei zei het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken dat het de richting van de verklaring van Kallas volledig afwees, “die blijk geeft van een totaal gebrek aan begrip van de complexe realiteit waarmee Israël wordt geconfronteerd.”
“Deze oorlog is Israël door Hamas opgedrongen, en Hamas is verantwoordelijk voor het voortduren ervan. Israël heeft keer op keer ingestemd met de Amerikaanse voorstellen voor een staakt-het-vuren en de vrijlating van de gijzelaars. Hamas heeft elk van deze voorstellen geweigerd,” aldus het ministerie.
“Het negeren van deze realiteiten en het bekritiseren van Israël versterkt alleen maar de positie van Hamas en moedigt Hamas aan om vast te houden aan zijn standpunten. De recente lof van Hamas voor dergelijke kritiek is daar een duidelijk bewijs van en draagt bij aan het verlengen van de oorlog.”
Volgens artikel 2 van de overeenkomst, die in 2000 van kracht werd, kwamen de EU en Israël overeen dat hun relatie “gebaseerd zal zijn op respect voor mensenrechten en democratische beginselen, die hun binnenlands en internationaal beleid sturen.”
In 2012 schreef Catherine Ashton, destijds vicevoorzitter van de Europese Commissie, in antwoord op een vraag in het Europees Parlement: “Deze overeenkomst bevat in artikel 2 een standaardclausule die sinds het begin van de jaren negentig in alle kaderovereenkomsten van de EU met derde landen is opgenomen. Het doel van deze clausule is om voor beide partijen duidelijk te maken dat het respecteren van mensenrechten en fundamentele vrijheden een essentieel onderdeel van de overeenkomst vormt.”
In een brief waarin hij een herziening van artikel 2 voorstelde, zei de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp “dat het beleid van Israël een toch al schrijnende humanitaire situatie verergert.”
Hij zei ook dat leden van het Israëlische kabinet uitspraken hadden gedaan over het hebben van een permanente aanwezigheid in Gaza.
Nadat Kallas de herziening had aangekondigd, zei Veldkamp dat het “een zeer belangrijk en krachtig signaal” was, in navolging van de gevoelens van functionarissen uit Frankrijk en Ierland.
Anderen steunden geen herziening. De Tsjechische minister van Buitenlandse Zaken Jan Lipavsky zei dat de EU een bijeenkomst met Israël moet houden onder de associatieovereenkomst om zijn zorgen te uiten, in plaats van een herziening uit te voeren.
Sancties van het VK tegen ‘extremistische Israëlische kolonisten’
Op 20 mei kondigde de Britse regering aan dat zij de handelsbesprekingen met Israël opschortte en sancties oplegde tegen “extremistische Israëlische kolonisten” op de Westelijke Jordaanoever.
Te midden van het diplomatieke geschuifel ging Israël op 20 mei door met zijn offensief en voerde verdere luchtaanvallen uit, die volgens het door Hamas gecontroleerde ministerie van Volksgezondheid in Gaza minstens 85 Palestijnen om het leven brachten.
COGAT, het Israëlische overheidsagentschap dat toezicht houdt op humanitaire hulp, meldde dat 93 hulptrucks op 20 mei de Gazastrook zijn binnengekomen.
VN-woordvoerder Stéphane Dujarric zei dat geen van de hulpgoederen — waaronder babyvoeding, medische benodigdheden, bloem en voedsel voor gaarkeukens — de Palestijnse burgers heeft bereikt.
Dujarric zei tijdens een persbriefing op 20 mei dat het Israëlische veiligheidsproces om hulpgoederen goedgekeurd te krijgen voor opslag in magazijnen een “lang, complex, gecompliceerd en gevaarlijk proces” is.
Het conflict in Gaza begon op 7 oktober 2023, toen Hamas-terroristen de grens met Israël overstaken, waarbij 1.200 mensen werden gedood en ongeveer 250 gijzelaars werden meegenomen naar het door hen gecontroleerde gebied.
Israël reageerde met luchtaanvallen en een grondoffensief, waarvan het door Hamas gecontroleerde ministerie van Volksgezondheid in Gaza beweert dat het minstens 53.000 Palestijnen heeft gedood, van wie velen vrouwen en kinderen zijn.
Israël heeft volgehouden dat het aantal burgerslachtoffers laag is in vergelijking met veel andere gewapende conflicten.
Indirecte gesprekken tussen Israël en vertegenwoordigers van Hamas vinden plaats in Qatar.
De Qatarese premier Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, die de bemiddelaars leidt, zei dat er een “fundamentele kloof” blijft bestaan tussen de twee onderhandelingsteams.
The Associated Press en Reuters hebben aan dit verslag bijgedragen.
Origineel gepubliceerd op The Epoch Times (21 mei 2025): EU to Review Trade Agreement With Israel in Response to Gaza Offensive
