Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië, Nederland, Canada en Japan hebben op 19 maart verklaard dat zij bereid zijn te helpen om een veilige doorgang door de Straat van Hormuz te garanderen, een cruciale olieroute die door Iran is geblokkeerd. De Amerikaanse president Donald Trump heeft bondgenoten gevraagd mee te helpen om de Straat weer open te krijgen.
In een gezamenlijke verklaring veroordeelden de landen de Iraanse aanvallen op commerciële schepen en energie-infrastructuur, evenals de feitelijke sluiting van de belangrijke scheepvaartroute. Zij riepen Teheran op om hun acties onmiddellijk te staken.
Ze stelden dat verstoringen van de wereldwijde energievoorziening een bedreiging vormen voor de internationale vrede en veiligheid en dat de vrijheid van scheepvaart volgens het internationaal recht moet worden gehandhaafd.
“Wij spreken onze diepe bezorgdheid uit over het escalerende conflict”, aldus de verklaring. “Wij roepen Iran op om onmiddellijk te stoppen met dreigementen, het leggen van mijnen, drone- en raketaanvallen en andere pogingen om de Straat voor commerciële scheepvaart te blokkeren. Wij spreken onze bereidheid uit om bij te dragen aan passende inspanningen om een veilige doorgang door de Straat te waarborgen.”
De verklaring kwam op een moment dat Iran zijn aanvallen op energie-infrastructuur in de Perzische Golf opvoerde — met treffers op raffinaderijen in Saoedi-Arabië en Koeweit en installaties voor vloeibaar aardgas (LNG) in Qatar — terwijl ook de scheepvaart in de regio werd aangevallen.
De escalatie joeg de olieprijzen fors omhoog: Brent-olie steeg tijdens de handel tot boven de 119 dollar (102 euro) per vat en de Amerikaanse West Texas Intermediate piekte kort boven de 100 dollar (86 euro). De markten reageerden op de groeiende risico’s voor de aanvoer uit het Midden-Oosten en verstoringen van de doorvoer via de Straat van Hormuz, waar ongeveer een vijfde van de wereldwijde oliehandel passeert.
Sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran heeft Teheran het verkeer door de zeestraat verstoord voor schepen die volgens het land gelinkt zijn aan zijn tegenstanders en hun bondgenoten.
Trump mobiliseert bondgenoten rond Hormuz
Volgens Lloyd’s List Intelligence, die maritieme gegevens bijhoudt, passeren onder normale omstandigheden dagelijks ongeveer 100 schepen — waaronder zo’n 50 olietankers — de Straat van Hormuz. Die stroom is teruggevallen tot een minimum door de Iraanse blokkade. De leiders van het Iraanse regime zetten de blokkade in als economisch wapen om olieprijzen op te drijven en druk uit te oefenen op de Verenigde Staten en Israël om hun aanvallen te staken.
Trump heeft NAVO-bondgenoten en andere landen opgeroepen om schepen in te zetten om Hormuz te heropenen en de energiemarkten te stabiliseren. Aanvankelijk bleef concrete steun grotendeels uit, waarop de president de druk opvoerde.
“Ik vraag me af wat er zou gebeuren als we de restanten van de Iraanse terreurstaat ‘afmaken’ en de landen die ervan gebruikmaken — wij niet — de verantwoordelijkheid zouden geven voor de zogenaamde ‘Straat’?” schreef Trump op 18 maart op sociale media. “Dat zou sommige van onze niet-reagerende ‘bondgenoten’ snel in beweging brengen.”
NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte verklaarde op 19 maart dat lidstaten intensief overleggen over hoe de blokkade van de Straat van Hormuz kan worden aangepakt.
In lijn met opmerkingen van een dag eerder zei hij: “Iedereen is het erover eens dat deze zeestraat niet gesloten kan blijven. Ze moet zo snel mogelijk weer opengaan. Dat is cruciaal voor de wereldeconomie.”
“Ik heb er vertrouwen in dat bondgenoten, zoals altijd, alles zullen doen ter ondersteuning van onze gezamenlijke belangen, zoals we dat altijd doen”, zei hij. “We zullen dus een uitweg vinden.”
Rutte herhaalde ook zijn standpunt, dat hij sinds het begin van de oorlog inneemt, dat de Amerikaanse operaties in Iran belangrijk zijn voor de veiligheid van Europa en het Midden-Oosten.
“Een nucleair Iran zou mogelijk niet alleen een directe bedreiging vormen voor de toekomst van Israël, maar ook voor het hele Midden-Oosten en Europa”, zei hij.
In hun gezamenlijke verklaring van 19 maart lieten de Europese landen en Japan weten dat zij klaarstaan om te helpen en moedigden zij anderen aan om eveneens in actie te komen.
“Wij verwelkomen de inzet van landen die zich bezighouden met voorbereidende planning”, aldus de verklaring. In deze verklaring worden ook verdere stappen beloofd om de energiemarkten te stabiliseren, onder meer door “samen te werken met bepaalde producerende landen om de productie op te voeren.”
“Maritieme veiligheid en vrijheid van scheepvaart zijn in het belang van alle landen”, schreven zij. “Wij roepen alle staten op het internationaal recht te respecteren en de fundamentele principes van internationale welvaart en veiligheid te handhaven.”
De nieuwe Iraanse leider Mojtaba Khamenei verklaarde deze week in een via staatsmedia verspreid bericht dat Teheran de Straat van Hormuz gesloten zal houden en de aanvallen in de regio zal voortzetten.
Iran voert aanvallen op
Iran heeft op 19 maart zijn aanvallen op energie-infrastructuur in de Golfregio opgevoerd — met treffers op een Saoedische raffinaderij, LNG-installaties in Qatar en twee Koeweitse olieraffinaderijen — wat de olieprijzen fors deed stijgen.
De aanvallen volgden op een Israëlische aanval van 18 maart op het South Pars-gasveld in Iran, onderdeel van ’s werelds grootste aardgasreserve. Die aanval leidde tot een Iraanse belofte van vergelding, waarbij de Islamitische Revolutionaire Garde waarschuwde dat strategische energie-infrastructuur in de Golfregio als “directe en legitieme doelwitten” zal worden beschouwd.
De Iraanse president Masoud Pezeshkian veroordeelde de Israëlische aanval eveneens en waarschuwde voor “oncontroleerbare gevolgen” die “de hele wereld kunnen meesleuren.”
Iran maakte die dreigementen waar door de Saoedische Samref-raffinaderij in Yanbu aan te vallen en branden te veroorzaken bij grote Koeweitse olie-installaties — terwijl ook LNG-infrastructuur in Qatar werd geraakt en schepen in de Golfregio werden aangevallen, waardoor de risico’s voor zowel energievoorziening als scheepvaart verder toenemen.
De gevolgen beginnen inmiddels door te werken op de wereldwijde gasmarkten: QatarEnergy liet weten mogelijk een beroep te moeten doen op overmacht bij langlopende LNG-contracten voor maximaal vijf jaar, nadat de aanvallen ongeveer 17 procent van de exportcapaciteit hebben uitgeschakeld.
De uitval — naar verwachting goed voor zo’n 12,8 miljoen ton per jaar — bedreigt de bevoorrading van Europa en Azië, waaronder Italië, België, Zuid-Korea en China, en kan de concurrentie om LNG-leveringen verder aanwakkeren naarmate de markten krapper worden.
De Europese gasprijzen stegen intraday met tot wel 40 procent na de aanvallen op South Pars, om later weer wat te dalen, terwijl analisten waarschuwen dat verstoringen door het conflict de schok op de wereldwijde energiemarkten kunnen versterken.
Iran heeft ook laten doorschemeren dat het zijn controle over de Straat van Hormuz mogelijk wil formaliseren, waarbij parlementsleden een voorstel overwegen om doorvaartkosten op te leggen aan schepen die de route gebruiken. Hoge functionarissen spreken over een “nieuw mechanisme” dat de toegang kan beperken voor landen die zich vijandig tegenover Teheran hebben opgesteld of tegen hun belangen hebben gehandeld.
Reuters heeft bijgedragen aan dit verslag.
Gepubliceerd door The Epoch Times (19 maart 2026): European Countries, Canada, and Japan Ready to Help Secure Strait of Hormuz to Stabilize Energy Markets
