27 oktober 2026
Juist de ogenschijnlijk alledaagse activiteiten van een ongestructureerde jeugd kunnen de creativiteit van kinderen stimuleren op manieren die geen enkel kamp of georganiseerde activiteit kan garanderen.

Het is tijd om de agenda van je kinderen eens flink op te schonen

Een overvolle agenda betekent niet automatisch een rijke jeugd — zeker niet als er daardoor nauwelijks tijd overblijft voor het gezinsleven dat er echt toe doet.

Amerikanen van allerlei achtergronden hebben de methoden van Marie Kondo geprobeerd om hun huis op te ruimen. Zou die drang om op te ruimen zich nu ook naar het leven van kinderen uitbreiden?

Die vraag kwam bij me op na het lezen van een artikel van Megan Nix in The Washington Post. Zij beschrijft hoe haar kijk op de buitenschoolse activiteiten van haar kinderen langzaam is veranderd.

Net als veel ouders wil Nix haar kinderen alle kansen geven. Ze wil dat ze zich ontwikkelen, nieuwe dingen ontdekken en plezier hebben. Dus schreef ze hen in voor ballet en kunstlessen. Daar genieten haar kinderen van, maar gaandeweg begon ze ook te zien wat die activiteiten haar gezin kosten: tijd, energie en emotionele ruimte. Tegelijkertijd moest ze denken aan haar eigen jeugd — aan de waarde van verveling, vrije tijd en uren waarin niets gepland stond.

“Toen ik in de jaren tachtig zo oud was als mijn kinderen nu, zat ik na school de verhardende betonlaag van onze oprit weg te bikken. Of ik probeerde met mijn fiets over stukken hout te springen die mijn oudere broers uit de garage hadden gesleept”, schrijft Nix.

“Ik herinner me dat we zonder onze ouders naar het park gingen of ons verstopten in de zijtuinen van wildvreemden. Ik was niet angstig en mijn ouders evenmin. Ik kan me niet herinneren dat bedrijven zich toen met ons spel bezighielden, en mijn moeder overigens ook niet.”

Ik begrijp precies wat ze bedoelt. Mijn eigen jeugd leek er in veel opzichten op. Zelfs toen al zag ik de waarde van een leven waarin niet iedere middag en ieder weekend volgepland was. Anders dan het meisje dat naast ons woonde, hoefde ik niet van kamp naar cursus en van activiteit naar activiteit. Haar ouders werkten allebei fulltime en hadden haar voortdurend ergens ingeschreven. Ze vond het allemaal leuk, dat wist ik. Maar ik zag ook hoeveel ze genoot van die ene zomerse week bij ons thuis: geen programma, geen verplichtingen, gewoon alle tijd van de wereld om te spelen, te fantaseren en iets te bedenken.

Dat is precies wat Nix ontdekte toen ze hierover met haar dochter praatte. Activiteiten mogen dan leuk zijn, veel kinderen blijken best bereid ze op te geven voor iets veel eenvoudigers: tijd met hun familie. “Misschien zou het leuk zijn om op zaterdagochtend een donut te eten in plaats van naar gymnastiek te gaan”, stelde Nix voor. Haar dochter begon meteen te stralen — op een manier die haar moeder haar nog nooit tijdens de gymnastiek had zien doen. Nix haast zich erbij te zeggen dat ze niet pleit voor luiheid of donuts in plaats van gezond bewegen. Haar punt is iets anders: het gaat om balans. Soms betekent dat geen perfecte sportprestatie, maar hagelslag, gegiechel en plakkerige vingers in een koffiezaak, in plaats van kaarsrecht op een balk staan.

We zijn er jarenlang van uitgegaan dat kinderen de wereld in moeten om sociaal te leren functioneren. Via school, sport, muziekles, kampen en allerlei andere activiteiten zouden ze vrienden maken, leren samenwerken en de vaardigheden opdoen die ze later nodig hebben om succesvol te zijn.

Maar wat als we daarin zijn doorgeschoten? Wat als de voortdurende nadruk op presteren, ontwikkelen en socialiseren onszelf en onze kinderen inmiddels meer kost dan oplevert?

Onderwijsdeskundige Susan Wise Bauer schrijft in haar boek The Well-Trained Mind dat het gezin zelf een belangrijke plek is waar kinderen leren omgaan met anderen. En niet alleen met leeftijdsgenoten: juist binnen een gezin leren ze samenleven met mensen van verschillende generaties. Toch raakt die rol van het gezin gemakkelijk ondergesneeuwd.

“In onze cultuur bestaat de neiging om het gezin als fundamentele sociale eenheid te onderwaarderen — of zelfs over te slaan”, schrijft Wise Bauer. Terwijl kinderen juist thuis belangrijke lessen leren. Ze ontdekken wat liefde betekent door liefde te zien en te ervaren. Ze leren rekening houden met anderen, niet alleen doordat het hun wordt verteld, maar doordat ze het dagelijks meemaken. En ze leren omgaan met conflicten door uit te zoeken hoe ze met hun ouders, broers en zussen kunnen samenleven.

Toen Nix haar kinderen uit een deel van hun buitenschoolse activiteiten haalde, gebeurde er dus meer dan alleen iets praktisch. Ze bevrijdde zichzelf van een leven vol geregel, gehaast en stress. Maar ze gaf haar kinderen ook iets terug wat moeilijker in een agenda te plannen is: tijd.

Tijd om niets te hoeven. Tijd om te kijken, te praten, te spelen. Tijd om gewoon bij hun ouders te zijn — de twee mensen die het meest om hen geven. Misschien is dat uiteindelijk wel een betere voorbereiding op het leven dan een overvolle agenda ooit kan zijn. Misschien hebben kinderen niet méér activiteiten nodig, maar juist wat meer ruimte. Ruimte om te vervelen, te dromen en hun eigen weg te vinden. En vooral: ruimte om op te groeien binnen de ontspannen, vertrouwde wereld van hun familie.

De herpublicatie van dit artikel werd mogelijk gemaakt door het Fred & Rheta Skelton Center for Cultural Renewal, een project van 1819 News.

Origineel gepubliceerd door The Epoch Times (3 september 2026): It’s Time to Declutter Your Kids’ Calendars