Nieuwsanalyse
De beroemdste rode gardist tijdens China’s Culturele Revolutie, een decennium van geweld en chaos van halverwege de jaren 60 tot in de jaren 70, stierf vorige maand op 77-jarige leeftijd.
Deskundigen vertelden The Epoch Times echter dat de geest van de Culturele Revolutie nog lang niet dood is in China.
Leden van het huidige Chinese communistische leiderschap hebben in die periode hun middelbare school en universitaire opleiding genoten en dragen nog steeds de sporen van de Rode Garde in hun beleid en gedrag, aldus experts, zoals de beruchte “wolf warriors” diplomatie en het meedogenloze streven om Taiwan met geweld te verenigen.
Shi Shan, een China-expert en medewerker van The Epoch Times, zei dat dergelijk gedrag de traditie van de Culturele Revolutie – agressie zonder compromissen – voortzet.
Hij zei dat de Chinese leider Xi Jinping, die sinds 2017 herhaaldelijk heeft verwezen naar de “honderdjarige storm”, met die verwijzingen bedoelt dat hij een nieuwe wereldorde wil vestigen. Hij zou dat willen doen in een stijl die een afspiegeling is van de bewering van de overleden Chinese communistische voorzitter Mao Zedong dat hij “het aandurft om de zon en de maan aan een nieuwe hemel te laten schijnen”, een beroemd gedicht van Mao waarin boeren worden beschreven die de landheren in China aan zich onderwerpen.
Shi zei dat Deng Xiaoping, de communistische leider die bekend is voor het initiëren van China’s economische hervormingen in de jaren ’80, mensen die geboren waren in de jaren ’60 wilde promoten naar leiderschapsposities binnen de CCP om China te leiden na Hu Jintao. Hu Jintao werd immers alom gezien als een overgangsfiguur.
Nog volgens Shi probeerde Deng Xiaoping bewust de Rode Garde te omzeilen voor leidinggevende functies net omwille van hun gewelddadige neigingen en gebrek aan goed onderwijs tijdens hun vormingsjaren. Tijdens de Culturele Revolutie werden immers vele scholen gesloten en de meeste scholen die niet werden gesloten functioneerden slecht.
Uiteindelijk werd Xi Jinping de opvolger van Hu Jintao. In 1975, een jaar voor het einde van de Culturele Revolutie, ging Xi Jinping naar China’s topuniversiteit Tsinghua in Peking als een “arbeider-boer-soldaat” student, een speciale toelatingscategorie waar communistische kaderleden vaak van profiteerden. Xi’s familie behoort tot geen van deze drie categorieën. China wordt vandaag dus bestuurd door mensen die tijdens de Culturele Revolutie naar de universiteit gingen op basis van hun identiteit als arbeider, boer of soldaat, niet op basis van academische verdiensten.
Shi zei dat het Chinese onderwijs in het afgelopen decennium onder Xi Jinping is teruggekeerd naar de stijl van de Culturele Revolutie en dat zo’n Chinese generatie zich in de toekomst misschien dienovereenkomstig zal gedragen in de internationale gemeenschap.
Een Rode Garde generatie
Song Binbin, de bekendste rode gardiste en symbool voor het geweld van de culturele revolutie, was de dochter van Song Renqiong, een hooggeplaatste functionaris van de Chinese Communistische Partij (CCP).
Ze werd algemeen bekend na haar ontmoeting met Mao Zedong op het Plein van de Hemelse Vrede in 1966, waar hij haar prees voor haar ‘revolutionaire ijver’. Tijdens de Culturele Revolutie stond Song bekend voor het feit dat ze een aanval op de adjunct-directeur van haar middelbare school in Peking zou georganiseerd hebben; de leraar stierf aan zware mishandeling op 5 augustus 1966.
Jaren later verliet Song Binbin China om in de Verenigde Staten te gaan studeren. Ze hield zich op de achtergrond en distantieerde zich van haar verleden. In 2014 bood ze publiekelijk haar excuses aan voor haar rol in het geweld en betuigde ze spijt voor de schade die ze had aangericht tijdens de Culturele Revolutie. Ze overleed op 16 september in de Verenigde Staten, waar ze haar laatste jaren doorbracht vechtend tegen kanker.
De meeste rode gardisten groeiden op in een haatdragende omgeving die een hoge tol eiste van hun geestelijke gezondheid, volgens Wang Weiluo, een hydrologiedeskundige die opgroeide tijdens de Culturele Revolutie.
“Het is een groot ongeluk voor het Chinese volk dat deze generatie nu aan de macht is in China,” vertelde Wang aan The Epoch Times.
Zes leden van het zeven leden tellende Staand Comité van het CCP Politburo, het hoogste besluitvormende orgaan van de CCP, bereikten voor het einde van de Culturele Revolutie in 1976 de leeftijd om naar de universiteit te gaan. De enige uitzondering is Ding Xuexiang, die 14 jaar werd toen de gewelddadige politieke beweging eindigde.
Binnen de CCP hebben leiders van een jongere generatie, 10 of meer jaar jonger dan de rode gardisten, heel andere opvattingen. Veel Chinese militaire generaals behoren tot deze jongere bevolkingsgroep en hebben diploma’s van prestigieuze universiteiten en een sterke technische expertise.
Volgens Shi handelt Xi Jinping vaak irrationeel en tart hij zelfs het gezond verstand, waardoor deze generaals of andere hoog opgeleide functionarissen het vaak persoonlijk niet eens zijn met zijn beslissingen. De conflicten tussen hen en de regering Xi zullen ongetwijfeld nog toenemen.
‘Wolf Warriors’ zetten Rode Garde-diplomatie voort
“Wolf Warriors diplomatie” is ook een erfenis van de “Rode Garde diplomatie.”
In maart 2021 noemde de Chinese ambassade in Frankrijk een Franse denktankwetenschapper publiekelijk een “dolle hyena” die “als een gek China aanvalt” omdat hij kritiek had op de houding van Peking ten opzichte van Taiwan. In hetzelfde jaar zei een Chinese diplomaat in Pakistan, een Mao-fan, op Twitter dat de manier om met China’s vijanden om te gaan is om hen de middelvinger te geven.
Wijlen Huang Hua, voormalig minister van Buitenlandse Zaken van de CCP van 1976 tot 1982, zei in zijn artikel “Absurde diplomatie tijdens de Culturele Revolutie” dat na het begin van de Culturele Revolutie bijna alle ambassadeurs en adviseurs van de CCP in het buitenland werden teruggehaald naar China, en dat velen van hen het doelwit werden van aanklachten en hardhandig optreden.
Plotseling konden de buitenlandse ambassades van de CCP niet meer normaal functioneren, schreef Huang. Onder invloed van de ultralinkse ideologie richtte de CCP haar propaganda in het buitenland op het promoten van ‘de Mao Zedong gedachte’. De nieuw geïnstalleerde gezanten negeerden diplomatieke normen en legden andere landen op dwingende wijze uit dat Peking het revolutionaire centrum van de wereld was.
Uiteindelijk leidden hun agressieve acties tot een verslechtering van de bilaterale betrekkingen met bijna 30 van de meer dan 40 landen waarmee de CCP diplomatieke of quasi-diplomatieke betrekkingen had aangeknoopt, soms zelfs tot een volledige verbreking, aldus Huang.
Sheng Xue, een in Toronto gevestigde activiste voor de democratie en schrijfster over China-zaken, beschreef het buitenlands beleid van Xi Jinping als brutaal en hoogmoedig in stijl.
“De generatie van de Rode Garde, die het vermogen mist om verstandig om te gaan met de buitenwereld, vertrouwt op hardline marxistisch-leninistische principes als kader om met de wereld om te gaan. Deze misplaatste benadering heeft ons gebracht tot een moedwillige confrontatie met de hele wereld,” zei Sheng.
“De stijl van Xi Jinping heeft de wereld geholpen om de CCP te zien voor wat het is,” aldus Sheng.
Een kans voor China
Deng Xiaoping, die kort na het einde van de Culturele Revolutie de hoogste leider werd, was een slachtoffer van de politieke omwenteling.
Hij viel in de jaren 1960 uit de politieke gratie omdat hij economische hervormingen voorstond die botsten met Mao’s visie en werd gedwongen om al zijn functies neer te leggen. Zijn familie leed, net als vele anderen, onder deze turbulente tijd. Zijn oudste zoon, Deng Pufang, werd het hardst getroffen: hij werd door de Rode Garde in elkaar geslagen en vervolgens uit een raam gegooid, waardoor hij vanaf zijn middel verlamd raakte.
Ondanks deze persoonlijke tragedie vermeed Deng uitgebreide kritiek op Mao. In plaats daarvan probeerde hij de politieke stabiliteit te behouden door Mao’s imago als een “groot leider” die “70 procent goed en 30 procent fout” was, in stand te houden.
Shi gelooft dat de pragmatische aanpak van Deng Xiaoping een negatieve invloed had – het ontnam het Chinese volk de kans om echt na te denken over de Culturele Revolutie.
Nu ziet Shi een nieuwe opening voor China.
“Song Binbin, een iconische figuur van de Rode Garde, is overleden. Haar overlijden markeert het begin van de geleidelijke exit van die generatie van het wereldtoneel,” zei hij.
“Ik hoop dat dit de Chinese jeugd een kans biedt om los te komen van de geest van de Culturele Revolutie.”
Gepubliceerd door The Epoch Times (5 oktober 2024): The Red Guard Spirit Still Haunts China and Its Current Leadership
