Na twee dagen overleg met Europese leiders wees Von der Leyen op het groeiende handelstekort van de EU met China. Dat bedroeg vorig jaar 1 miljard euro per dag.
“Dit is structureel. Dit is onhoudbaar”, zei ze. “We zijn het er allemaal over eens dat dit zo niet kan doorgaan.” Volgens Von der Leyen wil de EU een eerlijke, evenwichtige en wederzijds voordelige relatie met China, haar op één na grootste handelspartner. Daarvoor is volgens haar een aanzienlijke herbalancering nodig.
Onder druk van Brussel boekten Europese en Chinese handelsvertegenwoordigers onlangs de eerste resultaten na maandenlange onderhandelingen. De EU maakte op 9 oktober bekend dat Peking had toegezegd de uitvoer van hybride auto’s naar de EU te beperken. Die uitvoer was sterk gestegen nadat Brussel in 2024 invoerheffingen had ingesteld op elektrische voertuigen (EV’s) die in China worden geproduceerd.
China stemde er ook mee in de markttoegang voor verschillende Europese producten te verbeteren, van industriële goederen tot landbouw- en voedingsproducten. Daarnaast zou het land de exportvergunningsprocedures versoepelen voor EU-bedrijven die vergunningen aanvragen voor zeldzame aardmetalen en permanente magneten. Dat zei Maros Sefcovic, de Europese commissaris voor Handel. Volgens Von der Leyen is vooruitgang in de sectoren van elektrische en hybride auto’s alleen niet voldoende om het enorme handelstekort met China aan te pakken.
“We zullen nieuwe instrumenten ontwikkelen om de structurele onevenwichtigheden aan te pakken”, zei ze. “Dat betekent dat we niet langer afhankelijk mogen zijn van één enkele leverancier.”
De Europese Commissie, het uitvoerende orgaan van de EU dat zich met handelszaken bezighoudt, zal in december een plan voor het nieuwe instrument presenteren. Het instrument, dat de naam Diversify EU krijgt, zal niet op één specifiek land gericht zijn. Het moet Europese bedrijven helpen hun risico’s sneller te spreiden, aldus Von der Leyen.
Voorafgaand aan de EU-top schreven de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz een brief aan Von der Leyen. Daarin riepen ze op tot dringend en krachtiger optreden tegen “systematische praktijken die de markt verstoren”. Die formulering wordt algemeen beschouwd als een verwijzing naar China.
In de brief en een begeleidend document stelden de leiders van de twee grootste economieën van de EU nieuwe instrumenten voor waarmee de Unie tegenmaatregelen kan nemen of landen volledig van de interne markt kan uitsluiten.
Tijdens de persconferentie in Brussel zei Von der Leyen dat ze het voorstel van Frankrijk en Duitsland verwelkomde.
“Voortbouwend op het Frans-Duitse document zullen we een nieuw instrument ontwikkelen waarmee we doortastend kunnen optreden door de toegang tot de interne markt te beperken wanneer dat in het belang van de Unie is — snel en onmiddellijk”, zei ze.
Daarnaast zal de Commissie een “solidariteitsmechanisme ontwikkelen om EU-lidstaten of bedrijfstakken te helpen die het doelwit zijn van dwangmaatregelen of vergeldingsacties door landen buiten de Unie”, aldus Von der Leyen.
De aankondiging kwam op een moment waarop de bezorgdheid in de 27 lidstaten toenam over de toestroom van goedkope, gesubsidieerde Chinese producten. Europese bedrijven voelen de druk. Bedrijven als Volkswagen hebben fabriekssluitingen en banenverlies aangekondigd.
Uit de Chinese douanegegevens die eerder deze week werden gepubliceerd, bleek dat de uitvoer naar de EU in september met ongeveer 35 procent was gestegen. Het handelsoverschot van China met de EU bedroeg daardoor 31 miljard euro, ongeveer 52 procent meer dan de 20 miljard euro in september vorig jaar. Het Chinese handelsoverschot met Duitsland en Frankrijk was op jaarbasis meer dan verdrievoudigd.
Von der Leyen zei dat de Commissie ook bestaande beschermingsmaatregelen zal inzetten, waaronder invoerheffingen en quota. Daarmee wil ze tegemoetkomen aan de oproepen van Europese bedrijfstakken om in te grijpen.
Macron zei tijdens een afzonderlijke persconferentie op 16 oktober, na de EU-top, dat de Unie maatregelen moest nemen voor de chemische industrie, de kunststofsector en de productie van ferrolegeringen.
Al deze bedrijfstakken staan volgens hem in wezen onder druk door oneerlijke concurrentie.
Premier Bart De Wever wees op een zeldzame consensus onder de 27 lidstaten over de noodzaak van strengere maatregelen.
“Er bestaat aan de Europese tafel volledige overeenstemming dat we dit probleem moeten aanpakken. Ook is er consensus dat het ondermijnen van valuta’s, het subsidiëren van overcapaciteit, het creëren van kritieke afhankelijkheden en het als wapen inzetten van die afhankelijkheden problematisch zijn”, zei De Wever op 16 oktober tijdens een persconferentie.
“Geen van de 27 landen heeft nog een positief handelssaldo met China”, zei hij. “Het voordeel van het feit dat we allemaal in de min staan, is dat we het er eindelijk allemaal over eens zijn dat dit zo niet kan doorgaan.”
“De instrumenten moeten worden aangescherpt en sneller inzetbaar worden. We moeten ze ook vastberadener gebruiken”, zei hij.
Peking is steeds meer afhankelijk geworden van de uitvoer om de economische groei op peil te houden. Dat geldt vooral nu de binnenlandse vraag onder druk staat door de aanhoudende vastgoedcrisis en de stijgende werkloosheid.
Het Chinese ministerie van Handel waarschuwde de EU op 16 oktober om de Chinese “vastberadenheid en capaciteit” om de eigen belangen te verdedigen niet te onderschatten. De druk van de Unie zal China er volgens het ministerie niet toe dwingen concessies te doen.
Gepubliceerd door The Epoch Times (17 oktober 2026): EU Seeks New Trade Powers as Deficit With China Widens
