De Verenigde Staten en China zijn verwikkeld in een wedloop om ’s werelds eerste kernfusiecentrale op netwerkschaal te bouwen, een wedstrijd die de toekomst van energie in de 21e eeuw zou kunnen bepalen en mogelijk de Chinese Communistische Partij (CCP) zou kunnen uitrusten met de meest geavanceerde wapens ooit.
Een fusiereactor is een apparaat dat is ontworpen om energie op te wekken door hetzelfde nucleaire proces na te bootsen dat de zon aandrijft – het samensmelten van lichte atoomkernen, zoals waterstof, onder extreme hitte en druk. In tegenstelling tot kernsplijting, waarbij atomen worden gesplitst om energie vrij te maken, produceert kernfusie geen broeikasgassen en genereert het veel meer energie met minimaal radioactief afval op de lange termijn.
Het potentieel van fusie-energie is revolutionair; het zou vrijwel onbeperkte, koolstofvrije energie kunnen leveren en de wereldwijde energiemarkten een nieuwe vorm kunnen geven. Fusie, vaak de “heilige graal” van schone energie genoemd, produceert een immense hoeveelheid energie zonder uitstoot van broeikasgassen of radioactief afval op de lange termijn en heeft het potentieel om tegen 2050 een grote economische markt te worden.
De Verenigde Staten maakten voor het eerst gebruik van fusie tijdens de waterstofbomtest in 1952, maar het beheersen van plasma voor energieopwekking is een uitdaging gebleven. Terwijl Amerikaanse privé-investeringen in startende fusiebedrijven de $8 miljard hebben overschreden – gesteund door grote bedrijven als Amazon, Google en Meta – domineert China de publieke financiering en de bouw van reactoren. Beijing investeert jaarlijks ongeveer 1,5 miljard dollar in kernfusie, meer dan elk ander land en bijna het dubbele van de Amerikaanse federale uitgaven, volgens het Office of Fusion Energy Sciences van het Amerikaanse Energy Department.
China heeft de leiding genomen in fusiegerelateerde patenten, produceert 10 keer meer promovendi in de fusiewetenschap en is agressief in het verwerven van kritieke materialen zoals supergeleidende magneten, gespecialiseerde metalen en halfgeleiders. China’s agressieve aanpak omvat de snelle bouw van reactoren en experimentele ontwerpen die misschien niet levensvatbaar zijn onder Amerikaanse regelgeving.
Satellietbeelden van Planet Labs laten zien dat China in 2024 een enorme laserfusielocatie bouwt. De faciliteit bevindt zich in de Mianyana bergen in het zuidwesten van China en heeft een koepel die twee keer zo groot is als de National Ignition Facility in de VS. Experts suggereren dat dit een fusie-splijting hybride zou kunnen zijn, een model dat haalbaarder is onder China’s door de staat gecontroleerde systeem.
De natie die als eerste kernfusie op commerciële schaal realiseert, zal een belangrijke pijler van de wereldeconomie in handen hebben. Amerikaanse senatoren en fusie-experts roepen op tot een federale investering van 10 miljard dollar om het leiderschap te behouden, maar met het inkrimpen van de overheid tijdens de tweede termijn van Trump blijft de toekomstige financiering onzeker. Als China de fusierace wint, zou het de toekomstige energiemarkt kunnen domineren, net zoals het dat heeft gedaan met zonnepanelen, batterijen voor elektrische auto’s en zeldzame aardmetalen.
Naast de economische implicaties brengt de ontwikkeling van fusie-energie ook grote geopolitieke en nationale veiligheidsrisico’s met zich mee. Controle over fusietechnologie zou de CCP een enorme diplomatieke macht geven, waardoor ze voorwaarden kan opleggen aan landen die van haar afhankelijk zijn voor energie, net zoals ze dat nu doet met haar bijna-monopolie op zeldzame aardmineralen.
Een doorbraak in kernfusie zou ook toekomstige militaire infrastructuur van energie kunnen voorzien, waaronder marineschepen, ruimtesystemen en gerichte energiewapens. De mogelijkheid om ter plekke onbeperkt energie op te wekken zou een revolutie betekenen voor de militaire logistiek, waardoor bases, vliegdekschepen en zelfs ruimtestations zelfvoorzienend zouden worden zonder dat er kwetsbare toeleveringsketens nodig zijn.
China’s ontwikkeling van hybride kernfusie-splijtingsreactoren geeft aanleiding tot bezorgdheid over nieuwe nucleaire mogelijkheden, omdat deze systemen de grens tussen civiele energieproductie en militaire toepassingen zouden kunnen doen vervagen. Hoewel kernfusie zelf onder bestaande verdragen niet als wapentechnologie wordt geclassificeerd, zouden hybride reactoren non-proliferatieverdragen kunnen omzeilen.
Beijing zou fusietechnologie kunnen integreren in belangrijke militaire ontwikkelingen waar het Volksbevrijdingsleger (PLA – People’s Liberation Army) al aanzienlijke vooruitgang boekt, zoals pure fusiewapens, verbeterde thermonucleaire kernkoppen, gerichte energiewapens, geavanceerde scheepsaandrijving, ruimtevaartsystemen, neutronenbommen, elektromagnetische puls (EMP) wapens, hypersonische technologie en onderzeese oorlogsvoering.
Kernwapens van de vierde generatie, waaronder pure kernfusie wapens, betekenen een grote verschuiving in nucleaire technologie. In tegenstelling tot traditionele kernwapens die vertrouwen op kernsplijting of door kernsplijting gestimuleerde thermonucleaire reacties, maken deze geavanceerde wapens gebruik van alternatieve nucleaire processen die niet vallen onder bestaande verdragen ivm wapencontrole, zoals het Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty (CTBT).
In tegenstelling tot conventionele thermonucleaire bommen die afhankelijk zijn van een atoomexplosie om kernfusie tot stand te brengen, hebben deze wapens geen splijtingsprikkel nodig. In plaats daarvan kunnen ze gecontroleerde fusie bereiken door middel van krachtige lasers of magnetische isolatie, waardoor de radioactieve neerslag wordt verminderd. Dit maakt pure fusiewapens zowel militair haalbaar als politiek aanvaardbaar, omdat ze intense neutronenstraling produceren met minimale explosie-effecten, waardoor precieze tactische aanvallen met beperkte nevenschade mogelijk zijn.
Bovendien hebben deze wapens een hogere energie-efficiëntie, waardoor ze meer energie rechtstreeks naar het doel overbrengen en aanzienlijk destructiever zijn voor hun grootte. Hun vermogen om neutronenstraling te concentreren en tegelijkertijd de traditionele schade door nucleaire explosies te minimaliseren, kan een revolutie betekenen voor moderne oorlogvoering. Tegelijkertijd is China bezig om de toeleveringsketen van fusiematerialen te domineren – het beheersen van kritieke componenten voor reactoren, supergeleiders en geavanceerde energiewapens – wat het PLA een belangrijk asymmetrisch voordeel geeft.
China’s voorsprong op het gebied van kernfusie heeft verstrekkende gevolgen die verder gaan dan economie en energiezekerheid en brengt serieuze nationale defensierisico’s met zich mee. Als het Chinese regime de fusietechnologie als eerste beheerst, zou het zijn energiedominantie kunnen gebruiken om de wereldpolitiek opnieuw vorm te geven, terwijl het de gevechtscapaciteiten van de PLA vergroot en de militaire dominantie van de VS uitdaagt.
De opvattingen in dit artikel zijn meningen van de auteur en weerspiegelen niet noodzakelijkerwijs de opvattingen van The Epoch Times.
Gepubliceerd door The Epoch Times (31 maart 2025): US–China Nuclear Fusion Race: The Battle for Energy and Military Dominance
