De Duitse partij Alternative für Deutschland (AfD) staat nu bovenaan in alle grote nationale peilingen. De partij krijgt 27 tot 29 procent van de stemintenties, terwijl de alliantie van de Christlich-Demokratische Union (CDU) en de Christlich-Soziale Union (CSU) van bondskanselier Friedrich Merz achterblijft met 19,5 tot 23 procent, volgens de peilingaggregator Wahlrecht.de.
Volgens het Duitse peilinginstituut INSA staat AfD al sinds maart aan de kop. Daarmee komt de jarenlange politieke uitsluiting van de AfD door de CDU steeds meer onder druk te staan.
Datzelfde beeld kwam op 6 september naar voren bij de verkiezingen. In de deelstaat Saksen-Anhalt behaalde de AfD 43,8 procent — meer dan het dubbele van haar resultaat in 2021 en het beste resultaat ooit. De CDU leed in de oostelijke deelstaat een scherpe nederlaag en zakte van 37,1 naar 17,2 procent.
Ook exitpolls zetten vraagtekens bij het idee dat de AfD vooral een partij is van oudere, ontevreden kiezers uit Oost-Duitsland. Uit een peiling van ARD, een organisatie van Duitse publieke omroepen, bleek dat de partij 41 procent behaalde onder 18- tot 24-jarigen en 52 procent onder kiezers van middelbare leeftijd, tegenover 31 procent onder 70-plussers. Onder arbeiders kwam de partij uit op 59 procent. Ook kreeg ze 30 procent van de stemmen van universitair afgestudeerden en wist ze ongeveer 170.000 mensen aan te trekken die bij eerdere verkiezingen niet hadden gestemd.
Gejuich uit Washington, afwijzing uit Berlijn
De Amerikaanse president Donald Trump zei op 8 september in een bericht op Truth Social dat Duitsers genoeg hadden van immigratieregels en -voorschriften.
“Wauw! De populistische partij in Duitsland heeft zojuist een zeer succesvolle avond gehad”, schreef Trump. “Ze zijn in opmars en pikken het niet langer! MGGA!!!” Op 9 september zei een woordvoerder van Merz dat een telefoongesprek met Trump dat voor die dag gepland stond, was uitgesteld. Hij bracht het uitstel niet rechtstreeks in verband met Trumps bericht, maar verwees naar Merz’ bezwaar tegen buitenlandse inmenging in de Duitse binnenlandse politiek, met name rond verkiezingen, meldde ARD-programma ‘Tagesschau’.
Maximilian Kneller, AfD-parlementariër in de Bondsdag, het Duitse federale parlement, zei tegen The Epoch Times dat hij de uitspraken van Trump verwelkomde. Volgens hem moet de AfD nauwe banden met de Republikeinen blijven onderhouden.
Merz houdt voet bij stuk terwijl zijn partij wankelt
Merz noemde de uitslag “de ernstigste verkiezingsnederlaag die de CDU in jaren, in decennia, heeft geleden”. Hij voegde eraan toe dat een meerderheid van de kiezers niet op de AfD had gestemd. Volgens hem is het programma dat de partij aanduidt als remigratie “niets anders dan een synoniem voor etnische zuivering op basis van afkomst en huidskleur”.
De AfD beschuldigde Merz ervan haar standpunt bewust verdraaid te hebben om de partij te demoniseren.
“Met ‘remigratie’ bedoelt de AfD de consequente, wettige uitzetting van alle buitenlanders die het land moeten verlaten — niets meer en niets minder. Bondskanselier Merz weet dat ook”, zei AfD-parlementariër Bernd Baumann. Ook binnen de CDU klinkt kritiek.
Een resolutie van de CDU uit 2018 sluit coalities en vergelijkbare vormen van samenwerking met zowel de AfD als de uiterst linkse partij Die Linke uit. Zes weken voor de stemming leek Michael Kretschmer, de CDU-minister-president van Saksen, die aanpak in twijfel te trekken. In een interview met het Handelsblatt zei hij: “Wie nog steeds over firewalls spreekt, heeft de tekenen des tijds niet onderkend.”
Werner J. Patzelt, emeritus hoogleraar politieke wetenschappen aan de Technische Universiteit van Dresden, vertelde aan The Epoch Times dat de ‘firewall’ niet alleen tot doel had de AfD uit de regering te houden, maar ook een ander doel had dat volgens hem over het hoofd werd gezien: de CDU dwingen “zich aan te sluiten bij de sociaaldemocraten of de Groenen door elke vorm van samenwerking met de AfD af te schilderen als een bedreiging voor de democratie.”
Beide doelen werden volgens hem bereikt. Juist daarom bleek de strategie uiteindelijk “contraproductief”. Na “decennia van centrumlinkse politiek voor kiezers die een fundamentele koerswijziging willen, lijkt er geen andere optie meer over dan op de AfD te stemmen”, aldus Patzelt.
Hij voegde eraan toe dat een door de CDU geleide coalitie die bedoeld is om de AfD uit de regering te houden, de CDU meer schade zou kunnen berokkenen dan een AfD-meerderheid. Zo’n coalitie zou volgens hem “een duidelijk signaal afgeven dat de CDU nog altijd niet van plan is centrumrechtse politiek te voeren”.
Beschuldigingen van extremisme
De binnenlandse veiligheidsdienst van Saksen-Anhalt heeft de regionale afdeling van de AfD sinds november 2023 aangemerkt als een rechts-extremistische organisatie. Daarbij verwees de dienst naar uitspraken die zij islamofoob en racistisch achtte. De partij heeft die classificatie voor de rechter aangevochten. Een vergelijkbare classificatie op federaal niveau leidde tot scherpe kritiek uit Washington.
“Duitsland heeft zijn inlichtingendienst zojuist nieuwe bevoegdheden gegeven om de oppositie te bespioneren. Dat is geen democratie, maar tirannie in vermomming”, schreef de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio in mei 2025 op X. “Wat werkelijk extremistisch is, is niet de populaire AfD — die bij de recente verkiezingen tweede werd — maar het dodelijke, ruimhartige immigratiebeleid met open grenzen van het establishment, waar de AfD zich tegen verzet.”
Rusland verdeelt AfD
Rusland blijft een andere bron van controverse voor de partij. De AfD is tegen Duitse wapenleveringen aan Oekraïne en heeft opgeroepen tot het opheffen van de sancties tegen Moskou. Volgens de partij schaden die de Duitse economie.
Kneller zei dat Duitsland niet actief betrokken kan zijn bij de oorlog in Oekraïne en omschreef economische banden met Rusland als pragmatisme. Volgens hem waren het juist het Duitse streven naar hernieuwbare energie en het afbouwen van kernenergie onder vorige regeringen die het land afhankelijk maakten van Russische energie.
“De zogenoemde hernieuwbare energie maakt je ook sterk afhankelijk van de Chinese Communistische Partij, omdat windturbines, zonnepanelen en dergelijke allemaal grondstoffen uit China nodig hebben”, zei Kneller.
Hij distantieerde zich ook van Moskou.
“Ik ben niet pro-Russisch. Ik vind wat [de Russische president Vladimir] Poetin in Oekraïne doet beschamend”, zei Kneller.
Volgens hem vormt de groep binnen de partij die Moskou nog altijd bewondert, een steeds kleiner wordende minderheid.
Het Russische politieke apparaat verspreidt volgens Kneller propaganda en zit “vol met oude communisten” die hun opvattingen nooit echt hebben veranderd. “Veel mensen binnen de partij zijn tot de conclusie gekomen dat Poetin niet is wie hij beweerde te zijn”, zei hij.
De kwestie van een verbod
Politieke tegenstanders van de AfD voeren ook de druk op om Duitsland ertoe te bewegen een verbod op de partij te overwegen.
Patzelt vergeleek het debat over een verbod op de AfD met een boer die een vogelverschrikker neerzet en verwacht dat die de vogels buiten houdt. Volgens hem maakt het deel uit van “een lange reeks zeer twijfelachtige maatregelen” die er naar zijn mening toe hebben geleid dat sommige kiezers zich achter een partij scharen die volgens hen oneerlijk wordt behandeld.
Kneller betwijfelde of een verbod uiteindelijk succesvol zou zijn. Hij beschuldigde links er bovendien van Rusland te veroordelen, terwijl het tegelijkertijd dezelfde methoden zou toepassen die het aan Poetin toeschrijft.
“Je kunt niet beweren dat de NAVO een gemeenschap van landen is die verenigd zijn door gedeelde waarden zoals democratie en vrijheid — en dat deze waarden centraal staan in ons conflict met Rusland — om vervolgens precies datgene te doen waarvan je de Russen beschuldigt: de vrijheid van meningsuiting beperken, kandidaten uitsluiten van regionale verkiezingen en uiteindelijk een politieke partij verbieden op basis van de valse bewering dat de AfD een nazistische partij is”, zei Kneller.
Gepubliceerd door The Epoch Times (11 september 2026): AfD Leads German Polls as Merz’s Christian Democratic Union Wavers
