Dit is deel 5 in “De kracht van de nervus vagus activeren”.
De nervus vagus werkt als een snelweg die de vitale organen met de hersenen verbindt. Als je weet hoe je de nervus vagus kunt stimuleren, kan dat verlichting geven bij hardnekkige aandoeningen en tegelijkertijd kalmte en veerkracht bevorderen.
Een jonge autistische jongen worstelde met ernstige woede-uitbarstingen en had moeite om zich te beheersen en te uiten.
Karlien Balt, een neurowetenschapper, gebruikte zintuiglijke stimulatie, zoals een verzwaard deken, schommel en hangmat, om zijn zenuwstelsel te kalmeren.
Een autistisch zenuwstelsel werkt vaak stugger, gevoeliger en kwetsbaarder, waardoor het moeilijker is om zich aan te passen aan zintuiglijke en emotionele eisen. De nervus vagus speelt een vitale rol in het reguleren van het zenuwstelsel en kan het evenwicht mogelijk herstellen. Technieken zoals zintuiglijke stimulatie en beweging kunnen dit evenwicht verbeteren, wat veel voordelen biedt voor mensen met autisme.
Autistisch zenuwstelsel
“Het autistisch zenuwstelsel is kwetsbaar en gevoelig,” vertelde Megan Neff, een psycholoog gespecialiseerd in autisme en aandachtstekortstoornis/hyperactiviteitsstoornis (ADHD) met een doctoraat in de klinische psychologie, aan The Epoch Times.
“Wanneer ik met mijn neurodivergente cliënten werk, is een deel van wat ik doe hen helpen bij het begrijpen van wat er in hun zenuwstelsel gebeurt.”
Neurodivergente mensen zijn mensen van wie de hersenprocessen anders werken dan normaal wordt verwacht en dit omvat mensen met aandoeningen zoals autisme en ADHD.
Wanneer het zenuwstelsel in balans is, bevindt men zich binnen de zogenaamde tolerantiezone. In deze toestand kunnen lichaam en geest effectief reageren op stress, zich rustig houden en snel herstellen van uitdagingen.
De tolerantiezone heeft echter zijn grenzen. Wanneer stress overweldigend of chronisch wordt, vooral zonder de nodige steun of tijd om het te verwerken, kan iemand buiten zijn grenzen gaan en ofwel in hyperarousal (een verhoogde staat van alertheid) ofwel in hypoarousal (onthechting of teruggetrokkenheid) terechtkomen.
Neurodivergente zenuwstelsels zijn vaak meer rigide dan neurotypische, wat betekent dat de tolerantiezone van deze mensen doorgaans kleiner is, aldus Neff. Ze merkte op dat er bewijs is dat stimulatie van de nervus vagus het gedrag verbetert bij mensen met autisme.
Het is aangetoond dat mensen met autisme en andere neurologische ontwikkelingsstoornissen een verminderde vagale tonus hebben (lagere activiteit van de nervus vagus) en dat een verminderde vagale tonus de sociale betrokkenheid verder kan verslechteren, vertelde dr. Priyal Modi, een arts op het gebied van integratieve geneeskunde, aan The Epoch Times. Het verbeteren van de vagale tonus kan de tolerantie verruimen.
Stimulatie van de nervus vagus verhoogt de oxytocinespiegel. Oxytocine is het hormoon dat geassocieerd wordt met liefde en binding.
Wanneer het oxytocinesysteem ontregeld is, kan dit bijdragen aan de sociale en emotionele verwerkingsproblemen die mensen met autisme vaak ervaren, vertelde Janet Ottersberg, een ergotherapeut en directeur bij het Metabolic Terrain Institute of Health in Californië, aan The Epoch Times.
De tolerantiezone verruimen
Om de tolerantiezone te verruimen, moet je die eerst begrijpen.
“Door na verloop van tijd consequent op deze manier in te checken, beginnen we patronen in het zenuwstelsel te zien en kunnen we bijhouden en observeren wanneer we ons in onze tolerantiezone bevinden”, aldus Neff. “Zodra we die informatie hebben, kunnen we oefeningen introduceren om dit gebied te vergroten.”
Zintuiglijke stimulatie
Mensen met autisme hebben vaak problemen met sensorische verwerking die te maken hebben met een verstoorde sensorische coördinatie. Sensorische controle stelt het zenuwstelsel in staat om binnen de tolerantiezone te blijven. Het verwijst naar het vermogen van de hersenen om zintuiglijke input te filteren en te prioriteren, waardoor we ons kunnen concentreren op relevante stimuli en onnodige of afleidende stimuli kunnen negeren.
Wanneer sensorische controle verstoord is, kan dit leiden tot een verhoogde gevoeligheid voor geluid, licht of aanraking, een vernauwing van de tolerantiezone.
“Denk aan sensorische controle als een poort op een boerderij,” zegt Balt. “Normaal laat het hek sommige prikkels binnen en houdt het andere buiten. Maar voor mensen met sensorische overbelasting en een overmatig sympathisch zenuwstelsel is het hek kapot; het staat wagenwijd open en laat alles tegelijk binnen. Ze kunnen geen onderscheid maken tussen wat belangrijk is en wat niet, waardoor ze behoorlijk worden overweldigd.”
Technieken voor zintuiglijke stimulatie kunnen helpen. Zo geven specifieke sensaties, zoals borstelen of het gebruik van een verzwaard speeltje of deken, de hersenen iets concreets om op te focussen, wat andere overweldigende zintuiglijke hinder kan opheffen. In een klaslokaal kan een verzwaard speeltje op de schoot van een kind helpen om zich rustiger te voelen en sensorische overbelasting te voorkomen, aldus Balt.
Massage is een andere effectieve manier om de vagale tonus te stimuleren. Menselijk contact is essentieel voor ons welzijn, maar toch gaan velen van ons door het leven zonder aanraking. Opzettelijke aanraking stimuleert niet alleen de nervus vagus, maar verhoogt ook de oxytocine. Hoewel een massage van iemand anders heilzaam kan zijn, zijn er volgens Neff ook eenvoudige technieken voor zelfmassage.
Je kunt bijvoorbeeld met je vingertoppen lichte druk uitoefenen in cirkelvormige bewegingen langs de zijkanten van je nek, waarbij je je concentreert op gebieden net onder de oren en in de buurt van het sleutelbeen. Een andere methode is handmassage, waarbij je de basis van je handpalmen kneedt en je vingers strekt. Het masseren van je voetzolen met je duimen kan ook drukpunten activeren die het zenuwstelsel helpen reguleren.
Beweging
Krachtige beweging (zoals lange wandelingen maken of hardlopen), gewichtheffen en somatische beweging zijn allemaal geweldige opties om de vagale tonus te verhogen, aldus Neff. Gewichtheffen heeft als bijkomend voordeel dat het diepe druk uitoefent op de gewrichten, wat veel neurodiverente mensen ontspannend vinden.
Somatische of mindful, lichaamsgerichte bewegingen, zoals langzame, bewuste stretchoefeningen, zachte yogahoudingen en aardingsoefeningen, zijn nuttig voor het helen van trauma’s.
De resultaten
Nadat er meer beweging en zintuiglijke stimulatie in de routine van de autistische jongen was opgenomen, samen met de toepassing van co-regulatie met zijn ouders, begonnen zijn symptomen volgens Balt te verbeteren.
Het handschrift en de leesvaardigheid van de jongen verbeterden, zijn uitbarstingen kwamen minder vaak voor, zijn algehele humeur verbeterde en hij begon betere voedselkeuzes te maken omdat hij minder last had van texturen. Zelfs zijn slaap verbeterde met behulp van een verzwaard speeltje.
“Als we meer leren over ons zenuwstelsel, kunnen we beginnen onze krachten terug op te bouwen,” zei Neff. “We leren de redenen waarom ons zenuwstelsel zich gedraagt zoals het zich gedraagt, zodat we kunnen leren hoe we het kunnen beïnvloeden en reguleren.”
Gepubliceerd door The Epoch Times (12 februari 2025): How to Soothe the Autistic Nervous System
