20 augustus 2026
De Franse president Emmanuel Macron (achteraan rechts) en de Noorse premier Jonas Gahr Støre (achteraan links) kijken toe terwijl de Noorse minister van Defensie, Tore Sandvik (zittend links), en de Franse minister van Strijdkrachten en Veteranenzaken, Catherine Vautrin (zittend rechts), een overeenkomst ondertekenen voorafgaand aan een werkdiner in het Élysée-paleis in Parijs op 27 mei 2026. Foto: Christophe Petit Tesson/Reuters.

Noorwegen sluit zich aan bij de Franse nucleaire afschrikkingsparaplu

De Noorse premier, Jonas Gahr Støre, heeft verklaard dat Oslo de samenwerking met meerdere Europese militaire grootmachten versterkt om niet afhankelijk te zijn van één enkele veiligheidsalliantie.

Noorwegen zal gesprekken aanknopen met Frankrijk over aansluiting bij diens nucleaire paraplu, zo verklaarden de Noorse premier Jonas Gahr Støre en de Franse president Emmanuel Macron op 27 mei, tegen de achtergrond van toenemende bezorgdheid over Rusland en de regionale veiligheid.

Støre reisde op 27 mei naar Parijs om Macron te ontmoeten en een ruimer defensieakkoord met Frankrijk te ondertekenen, waarbij Noorwegen zich aansluit bij een door Frankrijk geleide nucleaire wapensamenwerking.

De overeenkomst, bekend als de Narvik-overeenkomst, verplicht de twee NAVO-bondgenoten elkaar te ondersteunen, indien nodig ook militair, en breidt de samenwerking uit op gebieden zoals cyberveiligheid, maritieme veiligheid, militaire planning en coördinatie van de defensie-industrie.

Støre zei dat Europa wordt geconfronteerd met de ernstigste veiligheidssituatie sinds de Tweede Wereldoorlog, nu de oorlog van Rusland in Oekraïne en bredere geopolitieke spanningen het defensiebeleid op het continent ingrijpend veranderen.

Hij zei in een verklaring van 27 mei dat Oslo zijn “bronnen van veiligheid” wil diversifiëren, waarbij hij opmerkte dat de NAVO de basis van het Noorse afschrikkingsbeleid zal blijven.

Støre zei dat de Verenigde Staten hun bondgenoten hebben verzekerd dat de Amerikaanse nucleaire garanties voor Europa ongewijzigd blijven.

Hij voegde eraan toe dat Frankrijk dit initiatief heeft afgestemd met zowel de NAVO als Washington.

Noorwegen is sinds 1949 lid van de NAVO, maar maakt geen deel uit van de Europese Unie. Het land deelt in het Noordpoolgebied een landgrens van ongeveer 190 kilometer met Rusland, waardoor de veiligheid in het noorden een belangrijk onderdeel vormt van het Noorse defensiebeleid.

Een Rafale-gevechtsvliegtuig, geproduceerd door Dassault Aviation, stijgt op vanaf de luchtmachtbasis Saint-Dizier tijdens een ceremonie van de Franse luchtmacht ter gelegenheid van 20.000 dagen onafgebroken nucleaire paraatheid en de voltooiing van een nieuwe moderniseringsronde van de Strategische Luchtmacht in Saint-Dizier, Frankrijk, op 4 oktober 2019. Foto: Benoit Tessier/Reuters.

Noorwegen wordt het nieuwste Europese land dat zich nauwer aansluit bij de Franse nucleaire afschrikkingsstrategie. Daarmee volgt het het voorbeeld van Polen, dat vorig jaar de defensiesamenwerking met Frankrijk heeft uitgebreid.

Tijdens een gezamenlijke persconferentie in Parijs op 27 mei verklaarde de Franse president Emmanuel Macron dat de overeenkomst de samenwerking zal versterken op gebieden zoals luchtverdediging, het Noordpoolgebied en de ruimtevaart.

Uitgebreide militaire samenwerking

De overeenkomst is vernoemd naar Narvik, de Noord-Noorse stad die in 1940 door geallieerde troepen werd heroverd tijdens een van de eerste geallieerde overwinningen in de Tweede Wereldoorlog.

Støre zei dat de overeenkomst een wederzijdse defensieclausule bevat, waarbij beide landen zich ertoe verbinden elkaar te ondersteunen in geval van een crisis. Volgens hem behoort Frankrijk, samen met het Verenigd Koninkrijk, tot de Europese bondgenoten die het actiefst zijn in de noordelijke wateren en het Noordpoolgebied.

Noorse militairen marcheren tijdens een openbare ceremonie ter gelegenheid van de uitbreiding van de Duitse militaire aanwezigheid in Litouwen, in de stad Kaunas op 4 februari 2026. Foto: Paulius Peleckis/Getty Images.

De overeenkomst formaliseert de samenwerking op het gebied van militaire planning, oefeningen en de voorafgaande plaatsing van militair materieel om de capaciteit voor snelle inzet tijdens noodsituaties te verbeteren.

De overeenkomst breidt ook de samenwerking uit op het gebied van hybride oorlogsvoering, maritieme veiligheid, cyberveiligheid, ruimtevaart, steun aan Oekraïne en de productie van defensiematerieel.

Frans initiatief voor nucleaire afschrikking

Noorwegen heeft ingestemd met deelname aan overleg met negen Europese bondgenoten die betrokken zijn bij het nucleaire afschrikkingsinitiatief van Macron.

In maart kondigde Macron wijzigingen aan in de Franse nucleaire doctrine. Die veranderingen omvatten, in samenwerking met bereidwillige bondgenoten, een geleidelijke overgang naar wat hij “voorwaartse afschrikking” noemde.

Het plan kan Frankrijk de mogelijkheid bieden om tijdens een crisis tijdelijk vliegtuigen die kernwapens kunnen dragen te stationeren in bevriende landen. Frankrijk behoudt daarbij echter de volledige controle over zijn kernwapens en over alle beslissingen omtrent het gebruik ervan.

Aan het initiatief nemen het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Polen, Nederland, Zweden, Denemarken, België, Griekenland en Noorwegen deel.

Rusland heeft kritiek geuit op het Franse initiatief voor nucleaire afschrikking.

Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov in Moskou op 18 februari 2022. Foto: Sputnik/Sergey Guneev/Kremlin via Reuters.

Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov zei in maart dat het voorstel van Macron “uiterst confronterend” was en dat Frankrijk volgens hem “meer aan oorlog dan aan vrede” lijkt te denken.

Peskov merkte op dat Macron geen rekening hield met wat Moskou omschrijft als de Russische veiligheidszorgen over de uitbreiding van de NAVO richting de Russische grenzen.

In reactie op de aankondiging van het initiatief verklaarde de Russische ambassade in Frankrijk op 6 maart dat het plan het risico met zich meebrengt van een nieuwe nucleaire wapenwedloop en de inspanningen voor nucleaire non-proliferatie in Europa kan ondermijnen.

Støre zei dat de deelname van Noorwegen aan het initiatief geen verandering brengt in het al jarenlang bestaande beleid dat kernwapens in vredestijd niet op Noors grondgebied mogen worden gestationeerd.

Hij verklaarde dat Noorwegen zich blijft inzetten voor wapenbeheersing en de verspreiding van kernwapens wil tegengaan. Tegelijkertijd stelde hij dat nauwere samenwerking tussen Europese bondgenoten de noodzaak voor andere landen om zelf kernwapens te ontwikkelen kan verkleinen.

Volgens Støre is het doel van de Noorse strategie om de banden met verschillende Europese militaire grootmachten te versterken, zodat de veiligheid van het land niet afhankelijk is van één enkele garantie.

De overeenkomst met Frankrijk volgt op de bilaterale defensieovereenkomsten die Noorwegen in december 2025 met het Verenigd Koninkrijk en in februari 2026 met Duitsland sloot.

De Noorse minister van Defensie, Tore O. Sandvik, zei dat deze drie overeenkomsten samen de defensierelaties van Noorwegen met de grootste militaire mogendheden van West-Europa officieel vastleggen.

Tijdens zijn bezoek aan Parijs voerde Støre ook gesprekken met Macron en andere Franse functionarissen over defensie, energie, industriële samenwerking en de veiligheid van Europa.

Reuters heeft aan dit verslag bijgedragen.

Origineel gepubliceerd door The Epoch Times (28 mei 2026): Norway to Join France’s Nuclear Deterrence Umbrella