Sinds zijn aantreden heeft president Donald Trump Peking op een achtbaanrit van invoerheffingen en exportbeperkingen meegenomen. Voor een regime dat al worstelt met een stagnerende economie en een internationale markt die steeds wantrouwiger staat tegenover Chinese dumppraktijken, hebben de maatregelen van Trump voor nog meer onzekerheid gezorgd.
Beide partijen hebben meerdere escalaties en de-escalaties doorgemaakt. Vorige maand zijn ze tot een voorlopig eenjarig bestand gekomen.
De tariefniveaus zijn verlaagd: in totaal met ongeveer 47 procent op Chinese goederen en 33 procent op Amerikaanse goederen. China zal zijn uitgebreide exportcontrole op zeldzame aardmetalen opschorten, de stroom van fentanylprecursoren naar de Verenigde Staten aan banden leggen en ook sojabonen kopen van Amerikaanse boeren. In ruil daarvoor zal de VS zijn havenrechten op Chinese schepen en de 50 procent-regel opschorten, die de export verbiedt aan bedrijven die voor 50 procent of meer in handen zijn van bedrijven die op de lijst van aan beperkingen onderworpen entiteiten staan.
Voorafgaand aan de ontmoeting tussen Trump en Xi op 30 oktober noemde de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Trump een ‘staatsman van wereldklasse’. Tijdens de bijeenkomst in Busan, Zuid-Korea, verwees Xi naar Trump als een ‘stuurman’. Xi zei ook dat de ontwikkeling van China parallel loopt aan en niet in tegenspraak is met Trumps campagne ‘Make America Great Again’.
Omgaan met de onvoorspelbaarheid van Trump is een uitdaging voor Peking, aldus Dennis Wilder, een voormalig hooggeplaatst Amerikaans veiligheidsfunctionaris voor Chinese zaken die onder zowel Republikeinse als Democratische presidenten heeft gediend.
“Het was interessant om te zien hoe Xi Jinping Trump deze keer vleit, ik heb hem nog nooit eerder een Amerikaanse president horen vleien,” vertelde Wilder aan The Epoch Times. “Dat was nogal opvallend, en het laat zien dat de Chinezen een beetje bang zijn voor Trump en het feit dat hij zich niet aan de traditionele regels houdt.”
Alexander Campbell, een wereldwijde macro-investeerder, schatte dat Chinese banken als gevolg van de vastgoedcrisis elk jaar een reddingsboei van 1 biljoen dollar nodig hebben, die wordt ondersteund door een handelsoverschot van dezelfde omvang. Daarom denkt hij dat het belang van export voor het regime en de dreiging van hoge tarieven worden onderschat. Hij werkte eerder als grondstoffenmanager bij het Amerikaanse investeringsbeheerbedrijf Bridgewater Associates.
Volgens hem dwong de grillige aanpak van Trump China om zijn kaarten op het gebied van zeldzame aardmetalen op tafel te leggen, waardoor voor de Verenigde Staten een gevoel van urgentie ontstond om onafhankelijk te worden op het gebied van toeleveringsketens.
Chaos als strategie
Volgens de speltheorie is onvoorspelbaarheid precies wat de sterkere speler in een competitieve situatie wil, aldus Campbell. Hij voegde eraan toe dat de zwakkere speler in dit geval voorspelbaarheid nodig heeft voor centrale planning, waardoor onvoorspelbaarheid een existentiële bedreiging vormt voor het autoritaire regime.
“Trump speelt wat we een gemengde strategie noemen, zoals een pokerspeler, waarbij je niet weet wanneer hij gaat bluffen of volgen, en je niet weet wanneer hij een goede of slechte kaart heeft”, vertelde Campbell aan The Epoch Times.
“En dat is precies hoe hij onderhandelingen aanpakt en hoe hij dit soort competitieve dynamieken benadert.”
Het gaat allemaal terug naar ‘Liberation Day’, zei de macro-investeerder, toen Trump ‘vrienden van vijanden wist te scheiden’.
Op 2 april legde Trump wederzijdse invoerheffingen op aan bijna alle landen, waaronder China. Veel landen gingen om de tafel zitten om met de Verenigde Staten te onderhandelen; China was een van de weinige landen die wraak nam.
Een belangrijke kwetsbaarheid van China is dat het sterk wil overkomen, aldus Campbell. Daarom heeft China na verschillende escalaties zijn beste troefkaart op tafel gelegd: zeldzame aardmetalen.
Het vrijwel volledige monopolie van Peking op de kritieke mineralen die essentieel zijn voor de moderne productie, van auto’s en elektronica tot geavanceerde wapensystemen, onderstreept het strategische belang van zeldzame aardmetalen in de wereldeconomie.
Op 9 oktober kondigde China aan dat het de export zou beperken van alle zeldzame aardmetalenproducten die 0,1 procent of meer Chinese zeldzame aardmetalen bevatten of die met Chinese technologie zijn vervaardigd.
“Ze hebben het overdreven, want in plaats van dit bilateraal te houden, hebben ze het wereldwijd gemaakt. En ze hebben de hele wereld bang gemaakt met deze nieuwe beperkingen die aan het einde van het jaar van kracht zouden worden”, aldus Wilder.
“En dat brengt iedereen naar de kant van de VS. Ik denk dat dat een grote fout was van de Chinezen. Ze hadden het bilateraal moeten houden.”
Volgens Campbell heeft Trump China ertoe aangezet om zijn zeldzame-aardmetalenkaart uit te spelen, waarmee hij de wereld heeft laten zien dat als China deze kaart zou gebruiken als pressiemiddel voor invoerheffingen, het deze ook zou kunnen gebruiken voor andere kwesties. Door het optreden van Peking is de pijn van wat de Chinezen een “zeldzame-aardmetalen-knelpunt” noemen, werkelijkheid geworden.
Alexander Campbell ziet de urgentie die door de acties van China is ontstaan als een katalysator voor de Verenigde Staten om snel en daadkrachtig op te treden.
“Ik denk dat het Westen eigenlijk heel goed is in het oplossen van acute problemen wanneer die ook daadwerkelijk als acuut worden ervaren”, voegde hij eraan toe. “Operatie Warp Speed voor zeldzame aardmetalen zou in januari nog niet mogelijk zijn geweest.”
Het oplossen van de kwetsbaarheid van zeldzame aardmetalen
Naast zijn ontmoeting met Xi in Zuid-Korea bezocht Trump ook verschillende Aziatische landen en sloot hij kaderovereenkomsten met betrekking tot zeldzame aardmetalen, onder meer met Japan en Maleisië.
De president tekende ook een overeenkomst met Australië voor zijn reis naar Azië, voor een betere toegang tot de reserves en infrastructuur van Australië.
Ian Lange, professor aan de Colorado School of Mines en expert op het gebied van kritieke mineralen, vertelde The Epoch Times dat hij de overeenkomsten met andere landen gunstig acht. Toch denkt hij dat de binnenlandse inspanningen van de VS voldoende zijn om binnen twee jaar zelfvoorzienend te worden op het gebied van zeldzame aardmetalen.
Het Australische bedrijf Lynas Rare Earths Ltd. bezit een raffinaderij voor zware zeldzame aardmetalen in Maleisië, de enige ter wereld die niet door de Chinezen wordt gecontroleerd, aldus Lange. En samenwerking met Japan, een technologische grootmacht, zal ook helpen, aldus de professor.
Bovendien zei hij dat gerecyclede zeldzame aardmetalen in 20 procent van de vraag op de Amerikaanse markt zouden kunnen voorzien, en dat er meer deals zoals die tussen het ministerie van Defensie en het in Las Vegas gevestigde MP Materials op komst zouden zijn. Het Pentagon garandeerde een minimumprijs voor de producten en een minimale winst voor de nieuwe magneetfabriek van MP.
Op 24 oktober kondigde het Braziliaanse bedrijf Aclara Resources Inc. aan dat het een raffinaderij voor zware zeldzame aardmetalen zou bouwen in Louisiana. De bouw zal naar verwachting eind 2027 voltooid zijn.
Trump heeft gezegd dat de Verenigde Staten binnen 18 maanden hun afhankelijkheid van Chinese zeldzame aardmetalen zouden kunnen beëindigen.
Deze cruciale mineralen zullen volgens Yeh Yao-Yuan, hoogleraar politieke wetenschappen en internationale studies aan de Universiteit van St. Thomas, de toekomstige concurrentie bepalen tussen een markteconomie onder leiding van de Verenigde Staten en een non-markteconomie onder leiding van China.
Hoe Trump andere landen zal overhalen om zeldzame aardmetalen te produceren ondanks de hoge vervuiling tijdens het raffinageproces, zal tijdens zijn ambtstermijn een belangrijk aandachtspunt zijn, vertelde Yeh aan The Epoch Times.
Wat is het volgende?
De professor aan de Universiteit van St. Thomas zei dat hij denkt dat China de zeldzame aardmetalenkaart zal blijven gebruiken als wapen, of dat nu is om de spanningen met de VS tegen te gaan, druk uit te oefenen op Taiwan of om de Chinese bevolking af te leiden van de binnenlandse economische problemen.
Maar als China blijft treuzelen, zei hij, zal het verliezen omdat de Chinese markt niet zo groot is als de Amerikaanse markt en minder goed bestand is tegen negatieve effecten.
“Wat als er op een dag ook overcapaciteit ontstaat voor zeldzame aardmetalen?” vroeg hij zich af. “Als andere landen geen Chinese zeldzame aardmetalen meer nodig hebben, wat heeft China dan nog om de rest van de wereld in zijn greep te houden?”
Wilder is het daarmee eens.
Zeldzame aardmetalen vormen de ‘beste troefkaart’ die China heeft, zei hij, maar de Verenigde Staten hebben andere troeven, zoals hightechbeperkingen en financiële sancties.
De huidige betrekkingen tussen de VS en China bevinden zich in een delicate balans.
Wilder beschouwt het bestand als een ‘tactische pauze’ waarvan de details nog moeten worden uitgewerkt. Hij zei dat de besproken wederzijdse staatsbezoeken – Trump bezoekt China in april en de Chinese leider Xi Jinping komt later in het najaar naar de Verenigde Staten – ‘helpen om de handelsoorlog op pauze te houden’.
“Er zijn verwachtingen aan beide kanten, en als die niet worden waargemaakt, kan het weer uit de hand lopen. Trump zou zijn reis naar Peking kunnen uitstellen, omdat hij niet per se in april hoeft te gaan.”
Origineel gepubliceerd door The Epoch Times (6 november 2025): Trump’s Unpredictability Keeps Beijing Off Balance: Analysts
