De regering-Trump haalt de strop verder aan rond de Venezolaanse olie-export en stelt dat het land Amerikaans eigendom heeft gestolen en dat het regerende regime onwettig is.
Het “onwettige regime van Maduro gebruikt olie uit deze gestolen velden om zichzelf te financieren, evenals drugsterrorisme, mensenhandel, moord en ontvoering”, schreef president Donald Trump op 16 december op Truth Social.
Ook plaatsvervangend stafchef van het Witte Huis Stephen Miller schreef op X dat de “tirannieke onteigening” van investeringen van Amerikaanse oliebedrijven in Venezuela “de grootste geregistreerde diefstal van Amerikaans vermogen en eigendom” was. “Deze geplunderde bezittingen werden vervolgens gebruikt om terrorisme te financieren en onze straten te overspoelen met moordenaars, huurlingen en drugs.”
Wat is de basis voor deze beschuldigingen van gestolen eigendom en wat staat er op het spel in dit escalerende conflict?
In 2007 nam de Venezolaanse regering onder toenmalig leider Hugo Chávez de laatste nog door buitenlandse bedrijven gecontroleerde ruwe-olieactiva, gelegen in de Orinocogordel, in beslag. Dit gebied bevat de grootste ruwe-oliereserves ter wereld.
Amerikaanse olieconcerns als Exxon Mobil, ConocoPhillips en Chevron hadden daar, samen met het Britse BP, het Franse Total en het Noorse Statoil, investeringen lopen op basis van bestaande contracten met de Venezolaanse overheid om het gebied te ontwikkelen.
Venezuela onder Chávez “blies die contracten gewoon op”, zei Phil Flynn, senior marktanalist bij The Price Futures Group, tegen The Epoch Times.
“Ik denk dat president Trump alle reden heeft om boos te zijn.”
Inbeslagname van oliebezittingen
Venezuela nationaliseerde zijn oliereserves in 1976 en nam daarmee de controle van Amerikaanse oliebezittingen over.
“Veel mensen vragen: ‘Wat is het verschil tussen Venezuela en Saudi-Arabië en de landen in het Midden-Oosten die hetzelfde deden?’” zei Flynn. “Die landen betaalden daadwerkelijk compensatie.”
In de jaren zeventig nam de Saudische regering bijvoorbeeld de controle van de Arabian American Oil Company over van Exxon, Chevron, Mobil en Texaco. Andere landen die in die periode bezittingen van westerse oliebedrijven in beslag namen, waren Iran, Irak, Koeweit, Libië, Algerije en Nigeria.
De Verenigde Staten ondernamen destijds geen actie tegen die landen en namen het standpunt in dat staten het recht hebben hun eigen natuurlijke hulpbronnen te beheren. In ruil daarvoor betaalden die landen doorgaans een schadevergoeding, of spraken zij af die te betalen, aan oliebedrijven voor de waarde van hun aandelen, investeringen en contracten.
De oliebedrijven die door de inbeslagname van Venezolaanse bezittingen werden getroffen, dienden schadeclaims in bij Amerikaanse en internationale rechtbanken en eisten in totaal ongeveer 60 miljard dollar (50,9 miljard euro) aan compensatie. De rechtbanken hebben deze claims toegewezen.
Recent, in januari, steunde het Internationale Centrum voor Beslechting van Investeringsgeschillen van de Wereldbank een beslissing uit 2022 van een Amerikaanse federale rechtbank dat Venezuela 8,5 miljard dollar (7,2 miljard euro) moet betalen aan ConocoPhillips.
“Venezuela heeft een gedocumenteerde geschiedenis van het in beslag nemen van oliebezittingen in Amerikaans eigendom, waaronder apparatuur, faciliteiten en contractuele belangen, en weigert vervolgens de door internationale rechtbanken opgelegde compensatie te betalen,” zei Jason Isaac, directeur van het American Energy Institute, tegen The Epoch Times. “President Trump heeft gelijk als hij zegt dat Venezuela bezittingen van Amerikaanse oliebedrijven heeft gestolen.”
De Venezolaanse regeringsleider Nicolás Maduro reageerde daarop dat de Verenigde Staten proberen hem uit de macht te zetten om controle te krijgen over de oliereserves van het land, die bijna twintig jaar geleden werden genationaliseerd. Daarmee voedt hij beschuldigingen van Amerikaans kolonialisme in Latijns-Amerika.
Maar ook Maduro’s aanspraak op legitimiteit als president van Venezuela wordt betwist. In 2024 werd breed bericht dat Venezolanen massaal stemden op Maduro’s tegenstander, Edmundo González, als hun volgende president.
Maduro riep desondanks de overwinning uit en wist het presidentschap te behouden dankzij steun van de staatsveiligheidsdiensten.
“Maduro heeft de presidentsverkiezingen van 2024 duidelijk verloren en heeft geen recht om het presidentschap op te eisen”, verklaarde het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken op 10 januari bij de aankondiging van sancties tegen Maduro en zijn bondgenoten.
Grootste oliereserves
Er staat veel op het spel in dit conflict. Venezuela beschikt naar schatting over de grootste oliereserves ter wereld: meer dan 300 miljard vaten, oftewel 20 procent van het mondiale totaal en zeven keer zoveel als de Verenigde Staten, aldus World Population Review.
Daarnaast hebben de Verenigde Staten een specifiek belang bij de zware, zwavelrijke olie die Venezuela produceert. Raffinaderijen aan de Amerikaanse Golfkust zijn gebouwd om dit type olie te verwerken, in tegenstelling tot de lichtere, zoetere ruwe olie die wordt gewonnen uit Amerikaanse schalievelden, zo blijkt uit een rapport van oktober van het in Californië gevestigde adviesbureau voor transportbrandstoffen Stillwater Associates.
“Door leveringsbeperkingen uit Mexico en toegenomen concurrentie om Canadese vaten komen alternatieve grondstoffen sterker in beeld”, staat in het rapport. Meer toegang tot Venezolaanse olie “zou deels het raffinageprofiel herstellen waarvoor Amerikaanse installaties in de decennia vóór de sancties tegen Venezuela zijn ontworpen”.
Volgens Flynn is het Amerikaanse raffinagesysteem grotendeels “gebouwd om zware Venezolaanse olie te raffineren”.
Rusland is een andere belangrijke leverancier van zware olie, een bijzonder stroperige en dicht opeengepakte soort, maar ook deze aanvoer staat onder sancties na de invasie van Oekraïne door Rusland.
“Met deze leveringen beperkt door sancties zou het een enorme winst zijn, niet alleen voor de Verenigde Staten, maar ook voor de wereldeconomie, als we weer stabiliteit in Venezuela zouden zien”, zei Flynn.
Het herstellen van de toegang tot Venezolaanse export zou de raffinaderijen aan de Golfkust in staat kunnen stellen terug te keren naar de productieniveaus waarvoor ze zijn gebouwd. In de jaren negentig was Venezuela op zijn hoogtepunt de grootste buitenlandse leverancier van de Verenigde Staten en leverde het ongeveer een vijfde van de Amerikaanse olie-import.
“Er zijn veel mensen die sceptisch zijn en denken dat het jaren zou duren om de Venezolaanse olie-industrie weer op te bouwen als Maduro vertrok, maar ik geloof dat niet”, zei Flynn. “Ik denk dat de vraag naar zware olie die industrie onmiddellijk weer tot leven kan brengen.”
Een land verwoest door socialisme
Venezuela, ooit het rijkste land van Zuid-Amerika en een van de twintig rijkste landen ter wereld, raakte in armoede nadat de socialist Hugo Chávez in 1998 tot president werd verkozen. Een rapport uit 2024 van de Council on Foreign Relations stelt dat Venezuela sindsdien “het archetype is geworden van een mislukte petrostaat”.
De olie-industrie die de rijkdom van het land genereerde, is verstoken van adequate investeringen en onderhoud en verkeert al tientallen jaren in verval, aldus het rapport.
Ondanks die achteruitgang genereert hetgeen wat er nog over is van de olie-industrie nog steeds ongeveer twee derde van de overheidsinkomsten, wat de totale afhankelijkheid van olie-exporten aangeeft. Het bruto binnenlands product (bbp) van Venezuela kromp tussen 2014 en 2021 met ongeveer driekwart, en herstelde zich licht in 2023 toen de regering-Biden de bestaande sancties op de olieverkoop van het land versoepelde.
In het begin van zijn tweede ambtstermijn draaide Trump de olieverruimingen van de regering-Biden terug, en beëindigde het ministerie van Financiën een licentie uit het Biden-tijdperk voor Chevron om in Venezuela te opereren. In juli werd door de regering een vergunning verleend aan Chevron om op beperkte schaal in het Zuid-Amerikaanse land actief te zijn.
Op 16 december kondigde de president een blokkade aan van alle gesanctioneerde olietankers in en uit Venezuela, samen met een versterkte militaire aanwezigheid in de regio en bestempelde hij het regime als een buitenlandse terroristische organisatie. Sindsdien zijn verschillende olietankers in beslag genomen.
“Venezuela is volledig omsingeld door de grootste armada ooit in de geschiedenis van Zuid-Amerika”, schreef Trump op Truth Social. “Het zal alleen maar groter worden, en de schok voor hen zal ongekend zijn — totdat zij alle olie, grond en andere bezittingen die ze eerder van ons hebben gestolen, teruggeven aan de Verenigde Staten van Amerika.”
Tegelijkertijd heeft de regering-Trump sinds september 29 aanvallen uitgevoerd op boten die verdacht werden van het vervoeren van drugs uit Venezuela.
Hoewel de aankondiging van de blokkade direct leidde tot een bescheiden stijging van de wereldolieprijzen, zeggen analisten dat de algehele impact van het embargo op de energiemarkten waarschijnlijk beperkt zal zijn.
“Het merendeel van de Venezolaanse olie ging naar China via tussenpersonen die sancties ontweken, gebruikmakend van schaduw-tankers, ship-to-ship overdrachten en heretiketteringspraktijken”, zei Isaac.
“Dit zijn afgeprijsde vaten die buiten transparante markten worden verkocht om het Maduro-regime solvabel te houden”, voegde hij toe. “Het verstoren van die handel treft vooral kopers die de Amerikaanse sancties hebben genegeerd, niet de wereldoliemarkt.”
Gepubliceerd door The Epoch Times (26 december 2025): Why Trump Is Taking the Fight to Venezuela’s Doorstep
