Toen de eerste bommelding binnenkwam, was Justina Wang geschokt. Maar daarna volgden een tweede, een derde en uiteindelijk een twintigste. “Elk jaar zijn er zoveel bommeldingen”, zei ze.
De aanvallen op haar dansgezelschap waren “best overweldigend”, aldus de hoofddanseres.
Net als een tiental anderen die The Epoch Times voor dit artikel interviewde, reist Wang al jaren de wereld rond met Shen Yun Performing Arts, een toonaangevend gezelschap voor klassieke Chinese dans en muziek.
De voorstellingen, met als slogan ‘China vóór het communisme’, hebben de woede gewekt van het communistische regime in Peking. Dat komt niet alleen omdat het gezelschap de traditionele Chinese cultuur toont, vrij van communistische invloeden, maar ook omdat het aandacht vraagt voor enkele van de ergste schendingen van de mensenrechten die door het regime zijn begaan.
De artiesten hebben vrijwel alle denkbare pogingen meegemaakt om hen tegen te houden: familieleden die in China worden gearresteerd, Chinese diplomaten die theaters en overheidsfunctionarissen onder druk zetten om voorstellingen te annuleren, doodsbedreigingen en valse bommeldingen aan theaters, sabotage van tourbussen, rechtszaken, aanvallen in de media en legers van nepaccounts die deze aanvallen online versterken.
“Het is bijna te verwachten, omdat we te maken hebben met een totalitair regime dat een grote hekel heeft aan wat we doen”, zei Hubert Qu, danser bij Shen Yun.
Door hun drukke schema krijgen de artiesten zelden de gelegenheid om persoonlijk bemoedigende woorden van hun supporters te horen. Op 17 oktober kregen ze die kans wel. Op het opleidingscomplex van het gezelschap werd toen de documentaire “Unbroken” vertoond. Deze bekroonde film verdiept zich in de achtergrond van Shen Yun en in de campagne van het communistische regime tegen het gezelschap.
Tijdens het evenement konden zo’n vierentwintig dansers en musici van Shen Yun in gesprek gaan met ruim honderd gasten. Onder hen waren veel overheidsfunctionarissen en leiders uit het bedrijfsleven en de gemeenschap.
De artiesten vertelden dat het hen enorm bemoedigde om te zien hoeveel indruk de film op de bezoekers maakte.
“Het is heel verfrissend om hun kijk op de zaak te horen”, zei Lucas Browde, een Shen Yun-danser die in de documentaire te zien is. “Het herinnert me eraan hoeveel impact de voorstelling heeft en hoe betekenisvol ze is.”
Toch heeft de documentaire een heel andere uitwerking dan een bezoek aan een voorstelling van Shen Yun zelf, zei hij.
“Als je de voorstelling ziet, begrijp je wat we willen uitbeelden en waarom we die op het podium brengen. Maar door de documentaire te bekijken, krijg je inzicht in wat wij meemaken.”
Eerste indrukken
Shen Yun is gevestigd op een terrein van ongeveer 162 hectare in het noorden van de staat New York, net ten zuiden van de Catskill Mountains. Op het terrein bevinden zich ook een religieuze kostschool en een college, waar veel artiesten worden opgeleid die later bij het gezelschap optreden. Klaslokalen en repetitieruimtes liggen vlak naast tempelgebouwen in de stijl van de Tang-dynastie en een meer dat wordt omringd door eiken en esdoorns. In deze tijd van het jaar tooien die bomen zich met een adembenemend kleurenpalet.
“Ik liep door de poort en voelde meteen dat de sfeer veranderde. Je voelt het vanuit de grond opstijgen”, zei Frank Dellapolla, voormalig hoofddanser bij het Metropolitan Opera Ballet.
Richard Guertin, een voormalige rechter van de rechtbank van Orange County, omschreef het terrein als “een van de vredigste plekken waar ik ooit op aarde ben geweest”.
“Ik heb het gevoel dat ik deel uitmaakte van de schoonheid die alles hier uitstraalt”, zei Martha Flores-Vazquez, districtsleider van de New Yorkse Assemblée voor Flushing, New York.
Hoewel het terrein bezoekers verwelkomt en evenementen organiseert, zoals diploma-uitreikingen en rondleidingen, hebben die doorgaans betrekking op de scholen of de tempels. Dit was de eerste keer dat er een evenement werd gehouden dat specifiek was gewijd aan de buitengewone aanvallen waarmee Shen Yun te maken krijgt.
“Het doet me verdriet dat de Chinese communisten zich zo eensgezind inspannen om iets dat zeer, zeer goed is te ondermijnen en echt schade toe te brengen”, zei Guertin na het bekijken van de film.
“Shen Yun laat in zijn voorstellingen zien wat Amerika groot maakt: het gevoel van vrijheid van meningsuiting, vrijheid van expressie en de mogelijkheid om je geloof te belijden.”
Het verhaal van Shen Yun verdient dringend een “veel groter en breder publiek”, zei Richard Swett, voormalig congreslid en voormalige Amerikaanse ambassadeur in Denemarken.
“We moeten allemaal ons steentje bijdragen om dat mogelijk te maken”, zei hij.
Vaughn Spencer, senior advocaat bij Dhillon Law Group en voormalig federaal aanklager, was “heel blij” te horen dat de documentaire op meer locaties zal worden vertoond.
“Veel mensen moeten dit zien. De boodschap moet worden verspreid, zodat mensen begrijpen wat de CCP momenteel doet”, zei hij.
Dellapolla was verbaasd over de “omvang van wat het gezelschap doormaakt”. Vooral omdat het volgens hem “dezelfde principes lijkt te hanteren die een echte Amerikaan zeker zou waarderen, koesteren en verdedigen”.
Hij was onder de indruk van de houding van de artiesten. Hij omschreef hen als mensen die zonder uitzondering “een bijzonder hoogstaand karakter en een indrukwekkend intellectueel niveau” hebben.
“Zelfs als ze geen artiesten waren, zou hun manier van zijn als mens al buitengewoon verfrissend zijn”, zei hij.
Rod Martin, een serieondernemer en oprichter van Martin Capital, prees de artiesten om hun veerkracht tegenover de repressie.
“Het laat zien hoe broos de Chinese Communistische Partij werkelijk is, dat ze zich druk moet maken over een dansgezelschap. Hoe zielig is dat?”, zei hij. Hij voegde eraan toe: “Godzijdank voor de moed van deze jonge mensen.”
Escalerende aanvallen
De aanvallen op Shen Yun zijn de afgelopen jaren ernstiger geworden, zei Jared Ren, een hoofddanser van het gezelschap.
“Het voelde alsof de ene na de andere aanval opdook.”
Vanaf 2024 publiceerde The New York Times bijna twaalf artikelen waarin de activiteiten van Shen Yun werden aangevallen.
“Toen ik voor het eerst hoorde over de aanvallen in de media, moest ik eerlijk gezegd lachen”, zei Daniel Zhang, een danser bij Shen Yun.
“Ik dacht: ‘Dit is volkomen absurd. Wie zou dit geloven?’ Daarna werd ik een beetje boos, want ik dacht: ‘Wacht eens, sommige mensen laten zich hier daadwerkelijk door beïnvloeden en het begint ook gevolgen te hebben voor ons.’”
Ren voelde de aanvallen als een persoonlijke belediging.
“Ik voelde me ontzettend beledigd, omdat dit iets was waar ik zo veel om gaf en waaraan ik een groot deel van mijn leven had gewijd”, zei hij. “Ik beschouw alles wat ze zeggen eigenlijk gewoon als laster.”
Rond dezelfde tijd spanden drie voormalige dansers, die eerder beschuldigingen hadden geuit in The New York Times, rechtszaken aan tegen Shen Yun.
Alle artiesten die voor dit artikel werden geïnterviewd, zeiden dat hun ervaringen bij het gezelschap sterk verschilden van het beeld dat de voormalige dansers schetsten.
“Ik was behoorlijk verrast toen ik hoorde wat ze allemaal beweerden”, zei Catrina O’Neill. Zij treedt op met Shen Yun als onderdeel van haar opleiding aan Fei Tian Academy of the Arts, een van de aan het gezelschap verbonden scholen.
“Ik weet gewoon niet wat daar is misgegaan.”
Ondertussen kreeg het gezelschap te maken met een stortvloed aan bommeldingen en doodsbedreigingen. Sommige daarvan waren te herleiden tot China. Ze werden verstuurd naar theaters waar Shen Yun zou optreden, kennelijk met de bedoeling de voorstellingen te verstoren.
“Plotseling maakten speurhonden die bommen opsporen deel uit van ons dagelijks leven”, zei Ren.
Shen Yun-danseres Sunni Zhou besefte vorig seizoen pas echt hoe ernstig de aanslagen waren, toen een voorstelling in Toronto op het laatste moment werd afgelast na een bommelding. Dat was de stad waar ze opgroeide. Als kind had ze daar de voorstelling bezocht en gedroomd dat ze er ooit zelf deel van zou uitmaken.
“Hoe kan dit mogelijk zijn?”, vroeg ze zich af. “Hier is het voor mij allemaal begonnen, en nu wordt de voorstelling geannuleerd.”
Aanvankelijk leken de aanvallen willekeurig, zei Ren. Maar zoals de documentaire uiteenzette, lijken ze allemaal voort te komen uit één campagne die op het hoogste niveau van de Chinese Communistische Partij (CCP) wordt gecoördineerd en goedgekeurd.
“Het laat echt zien hoe systematisch dit allemaal is georganiseerd”, zei Andrew Fung, een hoofddanser van Shen Yun.
“Het deed me beseffen dat zo’n systeem niet van de ene op de andere dag ontstaat. Het is ook niet speciaal voor Shen Yun ontwikkeld. Het is jarenlang uitgeprobeerd en verfijnd door gerichte aanvallen op verschillende groepen.”
Falun Gong
Een groep die al tientallen jaren het zwaarst te lijden heeft onder de aanvallen van de CCP, is Falun Gong. Deze spirituele praktijk is gebaseerd op de principes waarachtigheid, mededogen en verdraagzaamheid en werd in de jaren negentig populair in China. Toen onderzoeken van het regime uitwezen dat het aantal beoefenaars tussen de 70 en 100 miljoen lag, besloot de CCP de beweging uit te schakelen. In 1999 begon een landelijke campagne van massale detenties en propaganda.
Toen beoefenaars weigerden hun geloof op te geven, nam de CCP haar toevlucht tot marteling en moord. De omvang daarvan is nog altijd moeilijk vast te stellen. Onafhankelijke onderzoeken schatten het aantal doden op minstens tienduizenden. Velen van hen zouden slachtoffer zijn geworden van de barbaarse praktijk van gedwongen orgaanoogst.
Het was de Falun Gong-diaspora in de Verenigde Staten die in 2006 aan de basis stond van Shen Yun. Het gezelschap begon met één dansgroep en één orkest, beperkte middelen en een grote toewijding. Verschillende artiesten die vanaf het begin bij Shen Yun betrokken waren, vertelden dit eerder aan The Epoch Times.
Zoals de documentaire uitlegde, beschouwt de CCP Shen Yun als een ernstige bedreiging voor haar macht. De voorstellingen bieden namelijk een alternatieve culturele visie op China, waarin de CCP niet de hoofdrol speelt.
Vanaf het begin is Shen Yun het doelwit geweest van transnationale repressie: de uitbreiding van de vervolging vanuit China naar het buitenland. Volgens Qu past de meest recente golf van aanvallen in dat patroon.
“Het is in feite een voortzetting van de tactieken die ze de afgelopen twintig jaar hebben gebruikt om ons geloof te vervolgen”, zei hij.
“Alleen gaan ze nu een stap verder. Ze proberen de vrijheid van meningsuiting in Amerika uit te buiten, misbruik te maken van de pers en het rechtssysteem in te zetten als wapen.”
Deze vorm van repressie is volgens hem gevaarlijk lang over het hoofd gezien.
“Weinig mensen in de samenleving beseffen dit: als Shen Yun in de vrije wereld kan worden aangevallen, is dat een fundamentele aanval op wat vrijheid betekent.”
Hoe dan ook, de artiesten lieten duidelijk merken dat ze niet zullen breken onder de druk.
“Ik zie hoe ernstig de situatie is … en hoe ver mensen gaan om ons tegen te houden”, zei Sam Pu, een Shen Yun-danser en online-influencer.
“Maar juist omdat ze zo hard hun best doen, besef ik hoe hard wij moeten blijven werken om door te gaan.”
Zhang sloot zich daarbij aan.
“Ze hebben alles geprobeerd om ons tegen te houden, maar dat zal ze niet lukken”, zei hij.
Gepubliceerd door The Epoch Times (19 oktober 2026): Shen Yun Hosts Government, Community Leaders to Expose CCP Transnational Repression
