Experten waarschuwen dat het Chinese communistische regime de Verenigde Staten en het Westen openlijk uitdaagt via de Shanghai Cooperation Organization, terwijl het de veiligheidsbanden met de lidstaten gebruikt om ze verder in de richting van autoritarisme te duwen.
De Shanghai Cooperation Organization, een Euraziatisch blok onder leiding van China en Rusland, werd in 2001 opgericht en is inmiddels verder gegroeid dan wat analisten zien als het oorspronkelijke doel: het tegengaan van de Amerikaanse invloed in Centraal-Azië. De organisatie telt 10 lidstaten, waaronder Egypte, Iran en Kirgizië, plus 17 dialoogpartners en waarnemers.
De Chinese leider Xi Jinping kwam op 30 augustus aan in de Kirgizische hoofdstad Bisjkek – zijn tweede buitenlandse reis dit jaar – om de top van de Shanghai Cooperation Organization 2026 bij te wonen, zo meldt de Chinese staatskrant Global Times.
De top loopt van 30 augustus tot en met 3 september, en de agenda richt zich op het verdiepen van de samenwerking binnen het blok, het hervormen van het mondiale bestuur en het aanpakken van belangrijke internationale kwesties, zo liet het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken op 26 augustus weten.
“Door tijdens de top aan te dringen op hervorming van het wereldwijde bestuur, daagt het Chinese regime de Verenigde Staten en het Westen openlijk uit”, vertelde Frank Tian Xie, professor in bedrijfskunde en marketing aan de Universiteit van South Carolina–Aiken, aan The Epoch Times.
“Het lijdt geen twijfel dat het omverwerpen van de wereldwijde status quo een kerndoel is voor Peking.”
Shen Ming-shih, onderzoeker bij het Taiwanese Instituut voor Nationaal Defensie- en Veiligheidsonderzoek, zei dat Peking via multilaterale en bilaterale kanalen zijn militaire en veiligheidsinvloed in het Zuiden van de wereld steeds verder uitbreidt.
“De Chinese Communistische Partij (CCP) bouwt gestaag een veiligheidsnetwerk op met zichzelf als middelpunt, waarbij wapenexport wordt gecombineerd met gezamenlijke oefeningen en militaire training met de groep”, vertelde Shen aan The Epoch Times.
Peking en Caïro zijn in Egypte begonnen met de gezamenlijke oefening “Eagles of Civilization 2026”, die loopt van half augustus tot begin september en waarbij luchtgevechtstactieken en operaties voor luchtoverwicht aan bod komen.
Shen zei dat China erop uit is om de machtsvacuüms op te vullen die Washington en de westerse bondgenoten hebben achtergelaten in Centraal-Azië, het Midden-Oosten en Afrika, waardoor het zijn geopolitieke invloed uitbreidt en tegelijkertijd een autoritair model exporteert.
“Bij zulke gezamenlijke oefeningen en veiligheidspacten gaat het naar verwachting om het delen van tactieken voor ’handhaving van de stabiliteit’ en technologieën voor cyberbewaking”, zei hij.
“De veiligheidsbanden met Peking dragen in feite bij aan het onderdrukken van democratie en mensenrechten in die regio’s, waardoor ze steeds verder afglijden naar een autocratie.”
Op 23 juli stuurden de lidstaten van de Shanghai Cooperation Organization delegaties naar Urumqi, in Xinjiang, voor de gezamenlijke cyber-antiterrorismeoefening “Tianshan-2026”, zo meldt het Chinese staatsnieuwsagentschap Xinhua.
Xinjiang is een van de weinige autonome regio’s voor etnische minderheden die onder het bewind van Peking vallen. Volgens critici worden moslim-Oeigoeren gecriminaliseerd door de autoriteiten onder het mom van “terrorismebestrijding”. Amerikaanse autoriteiten hebben de repressieve campagne van het regime bestempeld als “genocide”.
Nog steeds geen consensus
Xie zei dat, nu Iran sinds februari te maken heeft met aanvallen van de VS en Israël en nu Rusland sinds 2022 oorlog voert in Oekraïne, Peking gebruikmaakt van hun diplomatieke isolement om via het blok de wederzijdse belangen te versterken.
“China steunt Iran en Rusland al een tijdje indirect en gebruikt deze top om zijn bredere ambities te bevorderen”, zei hij.
Shen zei echter dat het steunen van die twee regimes juist een diplomatieke last is geworden voor Peking, en voegde eraan toe dat de onderliggende meningsverschillen met de deelnemende landen het moeilijk maken om consensus te bereiken.
“Leden uit Centraal-Aziatische landen moeten de standpunten van de VS en Europa afwegen, dus ze balanceren in feite tussen de grote mogendheden”, zei Shen.
“Daardoor zal China moeite hebben om van de organisatie een belangrijk anti-Amerikaans platform te maken, want deze hindernissen kun je niet zomaar even oplossen.”
‘Diplomatieke symboliek’
Shen zei dat de Centraal-Aziatische landen zich bij het blok hebben aangesloten in de hoop op financiële steun van Peking, maar dat de verzwakkende economie van China het ‘Belt and Road’ Initiatief (BRI) dreigt te doen mislukken – een megaproject op het gebied van infrastructuur dat analisten zien als een middel om wereldwijde invloed uit te oefenen – en dat dit nog meer nadelen met zich mee zou kunnen brengen.
Het bruto binnenlands product van China groeide het afgelopen kwartaal met 4,3 procent op jaarbasis, de laagste economische groei sinds 2022.
“Voor lidstaten met kwetsbare economieën, zoals Kirgizië, brengt het BRI ernstige schuldrisico’s met zich mee”, zei Shen.
“Bovendien zouden partnerlanden, als deze projecten onvoldoende transparant zijn, de controle over hun infrastructuur aan Peking kunnen verliezen.”
Hoewel sommige lidstaten met geldproblemen het risico op een schuldenval zouden kunnen nemen om een snelle economische impuls van het Chinese regime te krijgen, zou het rendement op de lange termijn volgens Shen wel eens verwaarloosbaar kunnen zijn.
“Nu het kapitaal op de Chinese markt steeds schaarser wordt, heeft Peking de kredietverlening voor grootschalige infrastructuurprojecten in het buitenland drastisch teruggeschroefd”, zei hij.
“Daardoor hebben deze teruggeschroefde projecten slechts een symbolische diplomatieke betekenis.”
Bredere confrontatie
Shen zei dat het risico op geopolitieke conflicten zou kunnen toenemen, naarmate Peking steeds meer landen in zijn invloedssfeer trekt.
“Het regime zou de partnerschappen die tijdens de top zijn gesloten kunnen gebruiken om zijn militaire aanwezigheid rond cruciale waterwegen, zoals het Suezkanaal, te versterken”, zei hij.
“Als er conflicten uitbreken in de Straat van Taiwan of de Zuid-Chinese Zee, zal Peking over meer strategische invloed beschikken om het Westen tegen te werken, wat zijn recente assertiviteit verklaart.”
China heeft de afgelopen jaren zijn operaties in de ‘grijze zone’ – agressieve en dwingende acties die bedoeld zijn om een tegenstander te intimideren maar net onder de drempel van oorlogsvoering blijven – in de Taiwanstraat en de Zuid-Chinese Zee opgevoerd, wat tot veroordeling door de internationale gemeenschap heeft geleid.
Xie zei dat Peking de samenwerking met Teheran en Moskou binnen de unie en via andere platformen uitbreidt om het Westen tegen te werken en zo stap voor stap zijn strategische doelen te bereiken.
Op 6 juli zijn China en Rusland in de Gele Zee begonnen met de jaarlijkse marineoefening “Joint Sea-2026”. Analisten vertelden aan The Epoch Times dat deze stap erop lijkt gericht te zijn om de militaire invloed van Peking in de westelijke Stille Oceaan te laten gelden.
“Zo’n samenwerking illustreert de bredere confrontatie die zich wereldwijd afspeelt”, zei Xie.
“Het is een directe uitdaging van communistische, autoritaire regimes tegen de westerse beschaving, vrijheid en democratie.”
Origineel gepubliceerd door The Epoch Times (30 augustus 2026): Beijing Exports ‘Stability Maintenance’ to Global South, Reshaping International Order: Analysts
