De Chinese Communistische Partij (CCP) heeft haar inspanningen opgevoerd om virtuele privénetwerken (VPN’s) te blokkeren en verstevigt zo de controle over hulpmiddelen waarmee internetgebruikers de brede censuur kunnen omzeilen. Zowel aanbieders van VPN-diensten als individuele gebruikers worden nu gerichter aangepakt, wat de vrees voor toenemende surveillance binnen China aanwakkert.
Onder het bewind van de CCP zijn grote internationale platforms zoals Google, Meta (Facebook en Instagram), en X (voorheen Twitter) geblokkeerd, evenals buitenlandse nieuwswebsites die kritisch zijn over het regime. Voor veel Chinese internetgebruikers zijn VPN’s het enige middel om toegang te krijgen tot ongefilterde informatie van buitenaf.
Opvallend genoeg melden sommige buitenlandse reizigers dat zij bij aankomst in China worden voorzien van een “VPN op maat” – volgens sommige deskundigen een listige methode van het regime om hen juist beter te kunnen volgen.
Actiever opsporingsbeleid
Sinds mei berichten Chinese gebruikers op sociale media en deskundigen op het gebied van cybersecurity over verscherpte controles op VPN-gebruik in heel het land. Bronnen die bekend zijn met de zaak, meldden aan The Epoch Times dat de Cyberspace Administration of China nieuwe tactieken inzet. Zo koopt de overheid bewust VPN-producten op de vrije markt om de bijbehorende IP-adressen te achterhalen en de aanbieders ervan op te sporen. Vervolgens kunnen deze worden geblokkeerd in samenwerking met Chinese internetproviders, en worden gebruikers nader onderzocht.
“Als een server wordt gemarkeerd als middel om de firewall te omzeilen, wordt de toegang meteen afgesloten,” aldus een Chinese data-analist, die anoniem wilde blijven uit angst voor represailles. “Gebruikers kunnen daarna een onderzoek verwachten.”
Ondergronds aanbod in het nauw
Ook illegale, ondergrondse VPN-aanbieders in China komen steeds meer onder druk te staan.
“Het is alsof er elke dag een explosie plaatsvindt,” zegt een anonieme VPN-aanbieder tegen The Epoch Times. “De Grote Firewall knipt nu dagelijks rond 16.00 uur hele reeksen uitgaande IP-adressen af – alsof er een schakelaar wordt omgezet. Als dit zo doorgaat, verdwijnen alle binnenlandse proxyverbindingen.”
De onderdrukking van VPN-gebruik in China is inmiddels zo geavanceerd dat zelfs de nieuwste VPN-protocollen moeite hebben om operationeel te blijven. Het leidt tot een voortdurende kat-en-muisspel tussen ondergrondse techontwikkelaars en de censuurmachine van de CCP.
Andere regels voor buitenlanders
Opvallend genoeg lijken buitenlandse bezoekers in China onder een ander regime te vallen. Terwijl de beperkingen voor Chinese burgers steeds strenger worden, geldt voor buitenlandse staatsburgers vaak een soepeler beleid.
Mevrouw Chen, een Zuid-Koreaanse staatsburger van Chinese afkomst, was verrast door de ontvangst die haar te wachten stond bij aankomst op de luchthaven Shanghai Pudong in China.
“Toen ik vorige week in Shanghai aankwam, werd ik direct na de douane benaderd door medewerkers die enthousiast lokale simkaarten aanprezen en zelfs aanboden om een VPN voor me te installeren,” vertelde ze op 25 juli aan The Epoch Times. “Toen ik vroeg: ‘Is VPN-gebruik niet illegaal in China?’, zeiden ze dat het voor buitenlanders geen probleem is – en ook niet voor bezoekers uit Hongkong, Macau en Taiwan. Ze beloofden zelfs vlotte toegang tot buitenlandse websites.”
Wrevel onder Chinese burgers
Deze selectieve toegangsregels zorgen voor groeiende frustratie onder Chinese internetgebruikers. Sommigen wenden zich tot YouTube om hun ongenoegen te uiten. Daar verschijnen video’s van gemaskerde Chinese vloggers die de weinige VPN-diensten delen die nog betrouwbaar en snel werken achter de Chinese firewall. In de filmpjes demonstreren ze live hoe goed (of slecht) die verbindingen functioneren.
Hoewel de CCP buitenlanders dus ogenschijnlijk tegemoetkomt, waarschuwen experts dat ook deze “vriendelijke” VPN-diensten mogelijk niet veilig zijn. Of ze nu openlijk worden verkocht of bij aankomst op de luchthaven worden aangeboden—de kans bestaat dat het om gecontroleerde, surveillancetools van de overheid gaat.
Li Wen, een software-engineer bij een Chinees technologiebedrijf (die om veiligheidsredenen onder een pseudoniem spreekt), vertelt aan The Epoch Times dat VPN-aanbieders in China formeel goedkeuring moeten krijgen van het ministerie van Openbare Veiligheid en zich moeten registreren bij de Cyberspace Administration of China.
“Veel zogenoemde VPN’s zijn in werkelijkheid surveillancetools,” zegt hij. “Ze verzamelen gegevens van je apparaat – je browsegeschiedenis, persoonlijke informatie – en sturen die door naar de ontwikkelaar voor analyse. Als je [politiek] gevoelige content bezoekt, kunnen de gevolgen ernstig zijn.”
Volgens Li worden de enorme hoeveelheden data die door binnenlandse VPN-aanbieders worden verzameld – waarvan sommige formeel in het buitenland zijn gevestigd – dagelijks doorgestuurd naar systemen van de Chinese overheid in Peking voor verdere analyse. Daarbij ligt de nadruk op twee categorieën: politieke afwijking, zoals protesten, petities of kritiek op CCP-leiders, en gevoelige commerciële informatie, zoals ontwikkelingen in de chipindustrie, buitenlandse bedrijfsactiviteiten of samenwerkingen met internationale ondernemingen.
Digitale controle steeds dominanter
De heer He, een in Australië gevestigde Chinese analist en commentator, stelt dat de Chinese overheid steeds zwaarder leunt op digitale middelen om de samenleving te controleren.
“Een menselijke informant kan liegen, maar gegevens die via VPN’s worden verzameld, geven een volledig gedragsprofiel,” zegt hij. “Dat is overtuigender dan wat een spion ooit zou kunnen vertellen.”
Xing Du heeft bijgedragen aan dit verslag.
Gepubliceerd door The Epoch Times (27 juli 2025): China Suppresses VPN Use While Offering Foreigners ‘Special Access’