Commentaar
De Chinese leider Xi Jinping heeft de laatste tijd zijn best gedaan om buitenlandse bedrijfsleiders te charmeren.
Afgelopen november, tijdens zijn bezoek aan San Francisco voor de top van de Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC), maakte hij tijd vrij om tijdens een diner met Amerikaanse bedrijfsleiders te praten. Daar verwelkomde hij hen om zaken te doen in China en beloofde hij dat zijn land een veilige, betrouwbare en winstgevende plek zou blijven om te investeren.
Onlangs was hij opnieuw gastheer van een bijeenkomst van buitenlandse CEO’s in Peking om hen aan te moedigen in China te investeren.
Xi heeft een goede reden om buitenlandse investeringen en de zaken die daaruit voortvloeien het hof te maken. De Chinese economische groei blijft vertragen en zowel Chinese consumenten als Chinese privébedrijven hebben hun vertrouwen in de economische toekomst van het land verloren. De Chinese consument spaart nu meer en geeft vooral minder uit, vermijdt risico’s en investeert vanwege de dalende vastgoedwaarden en aandelenprijzen minder dan voorheen. Chinese privébedrijven hebben zelfs hun expansie-ambities teruggeschroefd.
Overheidsuitgaven voor infrastructuur – typisch de manier waarop China de economie heeft gestimuleerd – zijn moeilijker dan vroeger. De centrale overheid in Peking heeft grotere begrotingstekorten dan ze zou willen en lokale overheden hebben te maken met enorme schulden.
Xi en China hebben de stimulans van dollars, yen en euro’s uit het buitenland hard nodig om de verlaagde reële groeidoelstellingen voor dit jaar te halen. De buitenlanders zijn echter terughoudend gebleven of hebben simpelweg “nee” gezegd.
Amerikaanse bedrijfsleiders hebben zeker enthousiasme getoond in reactie op Xi’s smeekbeden. Ze applaudisseerden luid voor hem in San Francisco en gaven hem zelfs een staande ovatie. De uitnodiging van dit jaar voor Peking kreeg meer respons dan die van vorig jaar. In 2023 waren slechts 23 leidinggevenden van toonaangevende Amerikaanse bedrijven aanwezig. Dit jaar was het aantal gegroeid tot 34, en onder hen waren veel topmensen van bekende bedrijven als Apple, Blackstone, AMD, Qualcomm, McKinsey, Micron Technology, Exxon Mobil, Cargill, Bristol-Meyers Squibb, Pfizer en Hewlett-Packard.
Maar ondanks alle blije gezichten, applaus en positieve reacties stroomt er nog geen vers geld richting Peking en dat zal waarschijnlijk ook niet gebeuren.
Het ministerie van Handel van Peking rapporteert dat in de eerste twee maanden van dit jaar de directe buitenlandse investeringen in China verder zijn afgenomen. In januari en februari trok China het equivalent van zo’n 215 miljard yuan ($30 miljard) aan directe buitenlandse investeringen aan, een daling van ongeveer 20 procent ten opzichte van een jaar geleden en een neerwaartse versnelling ten opzichte van de algemene daling van 8 procent in 2023.
Als daden meer zeggen dan woorden, dan overstemt de afnemende stroom buitenlands geld het applaus dat Xi in San Francisco mocht ontvangen.
Het meest veelzeggend voor de toekomst zijn de redenen waarom het geld wegblijft. Een deel van het probleem is China’s vertraagde groei, de erfenis van de pandemie en de lockdowns die na de gezondheidscrisis nog jaren aanhielden onder het zero-COVID beleid van Xi. De mislukte leveringen die daarvan het gevolg waren, ondermijnden China’s reputatie van betrouwbaarheid, die jarenlang investeringsgeld had aangetrokken vanuit de Verenigde Staten, Europa en Japan. Niets wat Peking nu nog kan doen zal deze recente geschiedenis veranderen, hoewel de herinneringen mettertijd zullen vervagen.
Peking kan ook niets veranderen aan de relatieve loonsituatie. In het verleden waren de lage lonen in China een lokmiddel voor buitenlandse investeringen. Maar in de afgelopen 10 jaar zijn de Chinese lonen met meer dan 100 procent gestegen, ongeveer 7,5 procent per jaar. In de afgelopen vijf jaar is het tempo min of meer vertraagd, maar de loonstijging bedroeg in deze recentere periode gemiddeld bijna 5,5 procent per jaar.
Het belangrijkste punt voor investeringsstromen is dat dit groeitempo sneller is dan de binnenlandse loongroei in Amerika, Europa of Japan en sneller dan China’s concurrentie voor buitenlandse investeringsfondsen in Vietnam, Indonesië, de Filippijnen en Mexico. Het is onwaarschijnlijk dat China deze situatie zal omkeren, zeker nu de ontevredenheid onder de Chinese bevolking al groot is.
Peking zou één belangrijke belemmering voor investeringsstromen kunnen wegnemen, maar het is onwaarschijnlijk dat het dat zal doen. Amerikaanse, Europese en Japanse leidinggevenden hebben namelijk allemaal geklaagd over de grotere inmenging door Pekings groeiende obsessie omtrent veiligheid en spionage.
Bedrijfsleiders hebben hun bezorgdheid geuit over de mogelijkheid om zaken te doen in een dergelijke omgeving, vooral als het gaat om zaken als gegevensverzameling en communicatie met overzeese hoofdkantoren. Ze wijzen bvb. op invallen bij twee Amerikaanse consultants, Bain & Co. en de Mintz Group in het kader van de nieuwste Chinese spionagewetten. In het geval van Mintz werden verschillende werknemers aangehouden en kreeg het bedrijf zelfs een boete.
Hoewel dergelijke verstoringen nog lang niet wijdverspreid zijn – althans nu nog niet – geven ze toch te denken bij elke beslissing om in China te investeren, net als de nieuwe wetten die onlangs in Hongkong zijn ingevoerd. Als Peking het beleid op dit gebied zou omgooien, zou dat een groot verschil kunnen maken, maar uit regeringsverklaringen blijkt dat een dergelijke verandering niet waarschijnlijk is.
Xi is zich duidelijk bewust van China’s economische behoefte aan buitenlandse investeringen en de bestaande belemmeringen. Hij heeft zijn charmes gebruikt, en als de staande ovatie die hij kreeg in San Francisco hiervoor een barometer is, heeft hij ze in overvloed. Maar zoals de uiteindelijke resultaten op het gebied van buitenlandse investeringen laten zien, vragen ze uiteindelijk om meer inhoud dan charme.
De meningen in dit artikel zijn de meningen van de auteur en komen niet noodzakelijk overeen met die van The Epoch Times.
Gepubliceerd door The Epoch Times (4 april 2024): Xi Jinping Embarks on Charm Offensive to Get Foreign Investment Into China
